Sidrenur ASLAN KOLUKISA
InHealth Theory - 2026;3(1):50-62
Amaç: Bu derlemenin amacı, sağlıklı yaşlı bireylerde uygulanan çift görev (dual-task) temelli egzersiz müdahalelerinin denge, postüral kontrol ve yürüyüş performansı üzerindeki etkilerini güncel literatür doğrultusunda incelemek ve bu yaklaşımların düşme riskinin azaltılmasındaki potansiyel rolünü değerlendirmektir. Yöntem: Çalışmanın amacı doğrultusunda Literatür taraması PubMed ve Google Scholar veri tabanlarında gerçekleştirilmiştir. Tarama sürecinde 2016-2026 yılları arasında yayımlanan İngilizce çalışmalar incelenmiştir. Anahtar kelimeler olarak "dual-task training", "dual-task exercise", "older adults", "postural control", "balance", "gait performance", "fall risk" ve "fall prevention" kullanılmıştır. Sağlıklı yaşlı bireylerde çift görev egzersizlerinin denge, yürüyüş veya postüral kontrol üzerine etkilerini inceleyen çalışmalar değerlendirmeye dahil edilmiştir. Sağlıklı yaşlı popülasyonunu temsil etmeyen veya araştırma amacıyla doğrudan ilişkili olmayan çalışmalar kapsam dışı bırakılmıştır. Bulgular: İncelenen çalışmaların çoğu, motor ve bilişsel görevlerin birlikte eş zamanlı uygulanmasının yaşlı bireylerde denge performansı, yürüyüş parametreleri ve fonksiyonel mobilite üzerinde olumlu etkiler oluşturabileceği yönündedir. Çift görev egzersizlerinin özellikle dinamik denge, yürüyüş hızı ve görevler arası koordinasyonu geliştirdiği; ek olarak bilişsel süreçlerin motor performans ile entegrasyonunu desteklediği vurgulanmaktadır. Bazı çalışmalar, bu tür müdahalelerin düşme korkusunu azaltabildiğini ve günlük yaşam aktivitelerinde daha güvenli hareket etmeye katkı sağlayabileceğini de bildirmiştir. Sonuç: Mevcut bulgular, çift görev temelli egzersizlerin sağlıklı yaşlı bireylerde denge ve yürüyüş performansını geliştirmede etkili bir yaklaşım olabileceğini göstermektedir. Günlük yaşamda sık karşılaşılan çoklu görev durumlarını yansıtan bu müdahalelerin, düşme riskinin azaltılmasına katkı sağlayabilecek potansiyel bir egzersiz stratejisi olduğu düşünülmektedir.
