AHMET ÇELİK, GÜRKAN ÇIKIM, EDİBE SARIÇİÇEK, ELİF ŞAHİN, METİN KILINÇ
Türk Klinik Biyokimya Dergisi - 2014;12(1):15-20
Amaç: Bu çalışmada, sağlıklı yetişkin erkeklerde yeni obezite indeksleri olan bel çevresinin boya oranı (BBO), visseral adiposite indeksi (VAİ) ve vücut adiposite indeksi (VtAİ) ile HOMA-IR (homeostasis model assesment of insulin resistance) indeksi ve pankreas beta hücre aktivitesi arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya, HOMA-IR indeksleri 2,5’un altında bulunan, sigara ve alkol kullanmayan 51 sağlıklı yetişkin erkek dahil edildi. Açlık serum glukoz, trigliserid, HDL, insülin ve C-peptid düzeyleri ölçüldü ve vücut kitle indeksi (VKİ), BBO, VtAİ ve VAİ değerleri hesaplandı. İnsülin direnci HOMA-IR indeksi ile değerlendirildi; beta hücre fonksiyonu ve insülin sekresyonu ise serum C-peptid ve insülin düzeyleri ile değerlendirildi. Korelasyon analizleri için Pearson korelasyon testi uygulandı. Bulgular: BBO serum glukoz, insülin ve C-peptid düzeyleri ile pozitif korelasyon gösterdi (sırasıyla r değerleri; 0,411; 0,341 ve 0,451). Ayrıca VKİ de, serum glukoz, insülin ve C-peptid düzeyleri ile pozitif korelasyon gösterdi (sırasıyla r değerleri; 0,424; 0,396 ve 0,473). VAİ ise serum glukoz ve C-peptid düzeyleri ile pozitif korelasyon gösterdi (sırasıyla r değerleri; 0,725 ve 0,354). VtAİ, HOMA-IR haricinde hiçbir biyokimyasal parametre ile korele değildi. Bütün obezite indeksleri HOMA-IR indeksi ile pozitif korelasyon gösterdi (VtAİ, VAİ, BBO ve VKİ için sırasıyla r değerleri; 0,434; 0,455; 0,526 ve 0,572). Sonuç: Beta hücre aktivitesi ve insülin direnci ile en çok ilişkili olan indeksler VtAİ ve VKİ’dir. Bu yönden VKİ’ye en çok benzeyen obezite indeksi BBO’dur. Hesaplanırken bazı metabolik parametreler kullanılmasına rağmen, VAI diğer indekslerle benzer sonuçlar göstermiştir. VtAİ, insülin direnci ile ilişkili iken insulin sekresyonu ile ilişkili değildir.
