Gülçin ÖZCAN ATEŞ, Semih TOPAL
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;1(2):27-36
Amaç: Sambucus nigra (kara mürver), çeşitli rahatsızlıklar için geleneksel tıpta uzun bir kullanım geçmişine sahiptir ve bu nedenle farklı biyolojik aktiviteleri nedeniyle ilgi çekici bir bitki haline getirir. Literatürde Sambucus nigra farklı kısımlarından elde edilen özütlerin antimikrobiyal özellikler gösterdiğini bildirilse de ticari ürünlerdeki etkinliği hakkında bilgi eksikliği vardır. Bu nedenle, bu çalışma Sambucus nigra içeren ticari gıda takviyesi preparatlarının antibakteriyel aktivi telerini değerlendirmiştir. Yöntem: Sambucus nigra içeren ticari gıda takviyesi preparatları (11 adet) eczanelerden ve marketlerden temin edildi. Antibakteriyel aktiviteleri ise öncelikle agar kuyu difüzyon yöntemi, ardından mikrodilüsyon yöntemi kullanıla rak 7 klinik ve 12 standart bakteri kültürüne karşı değerlendirildi. Bulgular : Değerlendirme sonucunda 11 üründen sadece 1 tanesinin Acinetobacter baumanni, Klebsiella quasipneumoniae, Proteus vulgaris, Bacillus subtilis, Enterococcus faecalis ve Staphylococcus aureus karşı etkili olduğu belirlendi. Mikrodilüsyon yöntemiyle ise etkili çıkan SN7'nin MİK değerlerinin 200 ve 250 muL/mL ve bakterisidal etkiye sahip olduğu tespit edildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda in vitro antimikrobiyal aktivite ye sahip olduğu bilinen Sambucus nigra içeren ticari gıda takviyesi preparatları antibakteriyel aktivitesinin değiştiği hatta test edilen 10 üründe ise aktivite tespit edilememiştir. Sonuç ve Öneriler: Ticari ürünlerde, hangi ekstraksiyon yönteminin, çözü cünün veya bitki parçasının kullanıldığı genellikle belirsizdir. Sonuç olarak, Sambucus nigra içeren ticari gıda takviyesi ürünlerinde gözlemlenen sınırlı antibakteriyel aktivite, ürünün formülasyonuna, ek bileşenlerin varlığına veya aktif bileşiklerin kon santrasyonundaki değişikliklere bağlı olabilir. Bu çalışma, Sambucus nigra içeren ticari gıda takviyesi ürünlerinin antibakteriyel potansiyelini değerlendiren ilk çalışmalardan biridir. Doğrudan tüketilen bitkisel ürünlerin etkinliğinin bilimsel olarak değ erlendirilmesinin önemini vurgular.
