İrem KIRAÇ UTKU, Nezahat Müge ÇATIKKAŞ
Namık Kemal Medical Journal - 2026;14(3):243-251
Amaç: Five-Times Chair Stand testini tamamlayamama, çok ileri yaştaki bireylerde sık görülmesine rağmen çoğu zaman analizlerin dışında bırakılmakta ve bu durum ileri düzey geriatrik kırılganlığın olduğundan düşük tahmin edilmesine yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Sandalyeden Kalkma testini tamamlayamamanın klinik açıdan anlamlı yüksek riskli bir fonksiyonel fenotipi temsil edip etmediğini araştırmak ve bu fenotip ile klinik ve biyokimyasal beslenme göstergeleri arasındaki ilişkiyi karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kesitsel çalışmaya kapsamlı geriatrik değerlendirmeden geçirilen 417 geriatrik poliklinik hastası dahil edildi. Chair Stand testi performansı <=15 saniye, >15 saniye ve testi tamamlayamayanlar olarak sınıflandırıldı. Beslenme durumu Mini Nütrisyonel Değerlendirme-Kısa Formu (MNA-SF), prognostik nütrisyonel indeks (PNI) ve kontrol edici nütrisyonel durum (CONUT) skorları kullanılarak değerlendirildi. Kırılganlık, fonksiyonel bağımlılık ve fiziksel performans ile ilişkiler korelasyon analizleri ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile incelendi. Bulgular: Katılımcıların %39,1'i Chair Stand testini tamamlayamadı. Bu bireylerde kırılganlık ile günlük yaşam aktiviteleri ve enstrümantal günlük yaşam aktiviteleri bağımlılık oranları anlamlı derecede daha yüksek, beslenme durumu ise daha kötüydü. Düzeltilmiş modellerde, daha yüksek MNA-SF ve PNI skorları testi tamamlayamama olasılığının bağımsız olarak daha düşük olmasıyla ilişkili bulunurken, CONUT skoru ile anlamlı bir ilişki saptanmadı. Sonuç: Chair Stand testini tamamlayamama, kırılganlık ve beslenme bozukluğu ile yakından ilişkili, ileri düzey fonksiyonel kırılganlığı yansıtan ayrı bir klinik durumu temsil etmektedir. Chair Stand testini tamamlayamama, klinik açıdan önemli, yüksek riskli bir geriatrik fenotipi tanımlamakta olup analizlerden dışlanmak yerine geriatrik değerlendirmenin ayrılmaz bir bileşeni olarak kabul edilmelidir.
