ZEYNEP ŞİMŞEK, MEHMET ALİ KURÇER, SÜLEYMAN ATAY, İLKER KAT, HAYDAR ÇELİK
Sağlık ve Toplum Dergisi - 2003;13(3):57-61
Amaç: Bu çalışmada. Ekim 2002 tarihinde Siverek ilçesi kırsalında sıtma hastalığının epizod hızını ve sıtma tanı ve tedavisinde yaşanılan sorunları saptamak amaçlanmıştır.Gereç-yöntem: Bu kesitsel çalışmada Dünya Sağlık Örgütü tarafından "Genişletilmiş Bağışıklama Programı" araştırmaları için geliştirilen 30 küme örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Toplam 210 hanede 1068 kişiden kan alınarak kalın yayma yapılmıştır. Ayrıca her evde sıtma öyküsünü içeren soru formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Bulgular: Örnekleme seçilen 210 hanede, %51'i kadın, %49'u erkek olmak üzere 1068 kişide kalın damla tekniği ile sıtma paraziti araştırılmıştır. Sıtma epizod hızı %1 olarak saptanmış ve tümünün Plasmodium vivax olduğu belirlenmiştir. Görüşülen kişilerin %79'u ateşlenen bir kişiyi öncelikle kendi kendilerine tedavi etmeye çalıştıklarını ifade etmişlerdir. Ateşlenme durumunda doktora ya da sıtma birimine başvurmama nedenleri arasında: sağlık hizmetine ulaşamama (%65.2), hastanın durumu ağırlaşana kadar bekleme (%31.6) ve ateşin kendiliğinden düşeceği inancı (%3.2) belirtilmiştir. Görüşülen kişilerin yaklaşık %47'si sıtma ilaçlarının önerildiği şekilde kullanıldığını belirtirlerken, çoğunluğu belirtilerin kaybolması, unutma, evden birisi sıtma olur kaygısı ile saklama ve yan etki nedeniyle tedavinin tamamlanmadığını bildirmişlerdir. Görüşme yapılan hanelerin %18.6'sında sıtma hastalarına doktorlar tarafından sıtma dışı tanı konulduğu bildirilmiştir. Sonuç: Sıtmanın kontrolünde erken tanı ve tedavinin öncelikli olması nedeniyle, sağlık personeli (özellikle doktor eğitimi) ve toplum eğitimine ağırlık verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
