TUĞBA YÜCEL, SİNAN AŞAR, CANBERK ÇETİNEL, AYLİN PARMAKSIZ, YASEMİN TEKDÖŞ ŞEKER, ZAFER ÇUKUROVA
Türk Yoğun Bakım Dergisi - 2024;22(1):74-82
Amaç: Pandemi sürecinde koronavirus hastalığı-2019’a bağlı akut respiratuvar distres sendromu (C-ARDS) yoğunluğunun artması ile yüzüstü pozisyonun önemi artmıştır. C-ARDS hastalarında uzamış yüzüstü pozisyon sürelerinin hasta sırtüstü pozisyona çevrildikten sonra (post-yüzüstü etki) kan gazı parametreleri üzerine etkisinin, uzamış yüzüstü uygulamasının uygulanabilirliğinin, güvenliğinin ve 28 günlük mortalite üzerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 432’si yoğun bakım ünitesi olmak üzere toplam 1000 yataklı, tek merkezli, prospektif, gözlemsel bir çalışmadır. Şiddetli ve orta ARDS; standart yüzüstü (16 saat) ve uzatılmış yüzüstü (36 saat) pozisyonu uygulanan hastaların kan gazı parametreleri (PaO2/FiO2, PaO2, SpO2 vb.) karşılaştırıldı. BULGULAR: Uzamış yüzüstü grubunda yüzüstü sonrası sırtüstü pozisyona alınarak 8. saatte (t4) (postyüzüstü) bakılan PaO2/FiO2, PaO2 ve SpO2 değerlerinin yüzüstü öncesine (t1) göre yüksek olduğu gözlenmiştir (p<0,001). Standart yüzüstü grubunda ise PaO2/FiO2 PaO2 ve SpO2 değerlerinin postyüzüstü dönemde korunmadığı hatta yüzüstü öncesine göre daha düşük olduğu görülmüştür. Standart yüzüstü grubundaki hastaların mortalitesi %51,7 (n=31); uzamış yüzüstü grubunda ise mortalite %45’dir (n=27). SONUÇ: Uzamış yüzüstü pozisyonu uygulaması ile C-ARDS hastalarında daha az iş gücüyle hastalara zarar vermeden (bası yarası, retina hasarı, eklem hasarı vb.) daha iyi kan gazı değişimi olduğu görülmüştür.