Elife OZKAN
Turkish Journal of Clinics and Laboratory - 2026;2026(1):1861981-1861981
Amaç: Post-analitik fazda meydana gelen hatalar, toplam laboratuvar hatalarının önemli bir bölümünü oluşturmakta ve hasta güvenliğini doğrudan etkileyebilmektedir. Bu çalışmanın amacı, standart post-analitik kalite göstergeleri kullanılarak laboratuvar performansının değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmada, IFCC Laboratuvar Hataları ve Hasta Güvenliği Çalışma Grubu ile ISO 15189:2022 standardı tarafından önerilen post-analitik kalite göstergeleri kullanılmıştır. Veriler, 12 aylık bir süre boyunca laboratuvar bilgi yönetim sisteminden otomatik olarak elde edilmiştir. Değerlendirilen göstergeler; kritik değerlerin zamanında bildirilme oranı, post-analitik sonuçlanma süresi uyumu, sonuç düzeltme oranı, klinisyenlere ulaşmayan raporların oranı ve otovalidasyon kapsamıdır. Bulgular: Kritik değerlerin zamanında bildirilme oranı ve sonuçlanma süresi uyumunun uluslararası hedef eşiklerin (>=%95) üzerinde olduğu saptanmıştır. Sonuç düzeltme oranı düşük bulunmuş (<%0,3) ve etkin doğrulama süreçlerini göstermiştir. Raporların küçük bir bölümünün klinisyenlere ulaşmaması, elektronik raporlama sistemlerinde iyileştirilmesi gereken alanlara işaret etmiştir. Otovalidasyon kapsamı %0 bulunmuştur. Sonuç: Post-analitik kalite göstergeleri, laboratuvar performansının izlenmesi ve geliştirilmesinde etkili bir araçtır. ISO 15189:2022 gerekliliklerinin uygulanması ve otomasyonun artırılması, hasta güvenliğini destekleyebilir.
