Yasemin SÖKMEN, Şeyma KORKMAZ, Esmanur Melek TORUN, Zehra Nur DAMATOĞLU
Etkili Hemşirelik Dergisi - 2026;19(2):240-256
Giriş: Saygılı annelik bakımı anne ve bebek sağlığını hem kısa hem de uzun vadede olumlu yönde etkilemektedir. Amaç: Bu araştırmanın amacı, primipar kadınların saygılı annelik bakımı alma durumunun emzirme tutumu ve postpartum depresyon üzerindeki yordayıcı rolünü tespit etmektir. Yöntem: Araştırma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olup, Nisan-Ekim 2024 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırma evrenini, Türkiye'nin kuzeyinde yer alan bir kamu hastanesinde doğum yapan lohusalar, örneklemini ise 266 kişi oluşturmuştur. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği, Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği ve Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği ile toplanmıştır. Verilerin analizinde ise Mann-Whitney U ile Kruskal Wallis testleri, Spearman korelasyon ve Lineer regresyon analizi yapılmıştır. Bulgular: Primipar kadınların Saygılı Annelik Bakımı, Emzirme Tutumunu ve Edinburg Doğum Sonrası Depresyon ölçek puan ortalamaları sırasıyla; 57.11 +/- 12.65, 120.96 +/- 44.34 ve 9.01 +/- 6.54 olduğu saptanmıştır. Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği ile Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği puanları arasında zayıf seviyede ve negatif yönde; Emzirme Tutumunu Değerlendirme Ölçeği ile Edinburg Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği arasında zayıf seviyede ve pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur (p < .05). Kadınların Saygılı Annelik Bakımı Algısı Ölçeği puan ortalamasında artış meydana geldiğinde Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği puan ortalamasında 0.346 kat azalma olduğu saptanmıştır (p=.00). Sonuç: Kadınların saygılı annelik bakımı algısı orta düzeyde olup kadınların saygılı annelik bakımı algısı puanları arttıkça doğum sonrası depresyon puanlarının azaldığı bulunmuştur. Ayrıca doğum sonrası depresyonun kadınların saygılı annelik bakımı algısını etkilediği tespit edilmiştir. Bu doğrultuda saygılı annelik bakımı kalitesini iyileştirmek için sağlık kurumlarında hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesi ve bakım hizmetinin denetlenmesi önerilmektedir.
