SEÇİLİ BAZI KIRMIZI MEYVE VE SEBZELERDE TOTAL ANTİOKSİDAN-OKSİDAN KAPASİTENİN VE ANTİMİKROBİYAL AKTİVİTENİN İNCELENMESİ

Elif Azize ÖZŞAHİN DELİBAŞ

TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi - 2022;2(1):1-12

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı, Tokat

 

Amaç: Bu çalışma, seçili bazı kırmızı meyve/sebzelerin etanolik ekstraktlarındaki total antioksidan kapasite (TAK); total oksidan kapasite (TOK) ve oksidatif stres indeksini (OSI) belirlemeyi; ayrıca bu ekstraktların antimikrobiyal etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Meyve/sebzelerin etanolik ekstraktı Soxhlet cihazı ile elde edildi. TAK, TOK ve OSI, Rel Assay kitleri kullanılarak belirlendi. Ekstraktların antimikrobiyal aktivitesi, agar difüzyon yöntemi kullanılarak iki Gram pozitif (Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis), bir Gram negatif bakteri (Escherichia coli) ve bir mantar (Candida albicans) suşlarına karşı tarandı. BULGULAR: En yüksek TAK (8.407±0.399 mmol/L), TOK (7.277±0.244 μmol/L) ve OSI (0.157±0.019) değerleri sırasıyla kırmızı lahana, kırmızı soğan ve kırmızı turpta belirlendi. En düşük TAK (3.668±0.437), TOK (3.769±0.568) ve OSI (0.058±0.002) değerleri sırasıyla kırmızı turp, kırmızı nar ve kırmızı havuçta elde edildi. Kırmızı pancar ve lahana antimikrobiyal aktivite göstermedi. Nar ekstraktı, Gram negatif bakteri ve mantarların büyümesini seçici olarak engelledi ve en duyarlı suş 21 mm inhibisyon zonu ile E. coli oldu. Havuç, soğan ve turp ekstraktları B. subtilis (12-13mm) ve E. coli (12-13mm) de benzer sonuçlar verdi. Soğan ve turp ekstraktı antifungal aktivite göstermedi. SONUÇ: Kırmızı lahananın antioksidan potansiyelinin çok yüksek olduğu söylenebilir. Ayrıca nar ve kırmızı havucun düşük oksidatif stres indeksleri, bitkideki endojen antioksidanların endojen oksidanları önemli ölçüde inhibe ettiğini göstermiştir. Narın antibiyotikler kadar hatta bazılarından daha fazla antimikrobiyal olduğu görülmüştür.