AHMET KASIM KILIÇ, ASLI KURNE, BİRGÜL BAŞTAN, İREM ÇIKRIKÇI, DEMET FUNDA BAŞ, MİNE BULUŞ, NESLİHAN EKER, GÜLŞEN KIŞLAK, ELİF BULUT, KADER KARLI OĞUZ, RANA KARABUDAK
Turkish Journal of Neurology - 2009;15(2):64-70
AMAÇ: Merkezimizde mitoksantron endikasyon kriterleri çerçevesinde tedavi protokolüne alınan erken progresif sürece geçiş dönemindeki relaps ve remisyonlarla giden ve inflamasyon yanıtının devam ettiği erken sekonder progresif multipl skleroz hastalarının tedavi yanıtları, izlemleri, ilaç yan etkileri ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) takibi olan hastaların sonuçlarının aktarılması amaçlanmıştır. YÖNTEMLER: 2001-2008 yılları arasında tedavisini almış, halen almakta olan ve düzenli izlemi olan hastalar retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Hastalar progresif süreçte olup immünmodülatuar tedaviye yanıtsızdır ve immünsüpresif tedavi kontrendikasyonu taşımamaktadır. Aktif infeksiyonu ve kardiyak hastalığı olmayan hastalara tam kan, karaciğer fonksiyon testleri, idrar tetkiki ve transtorasik ekokardiyografinin ardından günlük tedaviyle; 3 ay indüksiyon, sonrasında 3 ayda bir 12 mg/m2 mitoksantron verilmiştir. Hastalar yan etkiler açısından kontrolde tutulmuştur. BULGULAR: Değerlendirmeye 33 kadın ve 15 erkek hasta alınmıştır. Tedavi protokolüne alınan hastaların başlangıç ortalama yaşları 36.6 ± 7.8 yıl, hastalık süreleri 9.38 ± 4.8 yıl, ortalama “expanded disease severity scale (EDSS)” 5.8, tedavi süreleri ortalama 11.16 ± 7.4 ay olarak değerlendirilmiştir. Tedavi sonunda 17 hastanın özürlülük durumunda stabilizasyon, 10 hastada EDSS‘de azalma, 14 hastada ise EDSS‘de tedaviye rağmen artış izlenmiştir. On altı hastada tedavi ilişkili yan etki görülmemiştir. İzlenen yan etkiler değerlendirildiğinde; 18 hastada bulantı, 1 hastada kalıcı lökopeni, 4 hastada geçici trombositopeni, 13 hastada alopesi, 1 hastada nötropenik ateş, 18 hastada amenore izlenmiştir. MRG izlemleri olan bir alt grup hastanın tedavi sonunda lezyon yükü artışında duraklama gözlenmiştir. SONUÇ: Çalışmamız mitoksantron tedavisinin etkinliğini, klinik değerlendirme ve izlem MRG bulguları ile özetlemektedir. Tedavi etkinliğinde zamanlama ve doğru hasta seçimi önemli olup, ilk 3 kür sonunda yanıt verebilecek olan hastaların özürlülüklerinde sınırlanmanın olması önemli klinik gözlemlerimizdendir.
