AYŞE GÖKÇEN GÜNDOĞMUŞ, SÜHEYLA DOĞAN BULUT, YASİR ŞAFAK
Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research - 2019;8(2):117-127
Jeffrey Young tarafından geliştirilen Şema Terapi kişilik bozuklukları başta olmak üzere birçok psikiyatrik rahatsızlığın tedavisinde kullanılan bir psikoterapi yöntemidir. Şema Terapinin en temel kavramlarından erken dönem uyumsuz şemalar, gelişimin erken dönemlerinde başlayıp, çocukluk/ergenlik boyunca gelişen, yaşam boyu tekrarlanan ve karmaşıklaşan kendilik yıkıcı duygusal ve bilişsel örüntülerdir. Literatüre bakıldığında şema terapi ve aile içi şiddet (maruz kalma ve uygulama) ile ilgili çalışmalarda daha çok erken dönem uyumsuz şemaların aracı rolünün araştırıldığı görülmektedir. Çalışma sonuçları, çocukluk dönemi suistimal/ihmal öyküsü olanlarda erken dönem uyumsuz şemaların ileride şiddet mağduru veya uygulayıcısı olma konusunda aracı rolünü desteklemektedir. Özellikle ayrılma/reddedilme alanındaki şemalara sahip olma ile şiddet mağduru olma arasında bağlantı saptanmıştır. Aile içi şiddet uygulayan vakalarda uyumsuz kişilik özelliklerinin daha sık saptandığı da göz önüne alındığında her ne kadar çiftlerde şema terapinin etkinliği ile ilgili az sayıda çalışma bulunuyor olsa da şiddet gibi çok yönlü ele alınması gereken bir sorun alanında birçok terapötik tekniği bir modelde birleştiren şema terapi yönteminin kullanılması bir seçenek olarak ümit vaad etmektedir. Bu gözden geçirme yazısında öncelikle şema terapi ve temel kavramları hakkında bilgi verilecek, ardından şiddete uğrama/şiddet uygulama ile erken dönem uyumsuz şemaların ilişkisine dair araştırmalar aktarılacaktır. Son olarak çiftlerde şema terapi ile aile içi şiddete yaklaşım hakkında bilgi verilecektir.
