Orhun Demir, Ömer Zühtü Yöndem, Barış Ecevit Yüksel
Türk Yoğun Bakım Dergisi - 2025;23(4):290-299
Giriş: Sepsis, Sepsis-3 tanımına göre enfeksiyona bağlı yaşamı tehdit eden organ disfonksiyonu olarak tanımlanmakta olup, dünya genelinde yüksek mortalite oranlarına sahiptir. Heterojen yapısı nedeniyle erken tanı ve tedavisi zorludur. Sonuçları iyileştirmek amacıyla prediktif faktörlerin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışma, Lokman Hekim Üniversitesi Ankara Hastanesi yoğun bakım ünitelerinde yatan sepsis hastalarının analizini amaçlamaktadır. Yöntem: Nisan 2020 ile Nisan 2024 tarihleri arasında Sepsis-3 kriterlerine göre sepsis tanısı alan 400 hastanın retrospektif analizi yapılmıştır. Demografik veriler, klinik parametreler, laboratuvar sonuçları, eşlik eden hastalıklar, uygulanan tedaviler ve sonuçlar kaydedilmiştir. Bulgular: Medyan yaş 81 yıl (aralık: 21-101) olup, hastaların 214'ü (%53,5) 80 yaş ve üzerindeydi. En sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (%56,5), diabetes mellitus (%38,3) ve koroner arter hastalığı (%26,5) idi. Laktat seviyeleri sağ kalanlara kıyasla sağ kalmayanlarda anlamlı olarak yüksekti (2,7 vs. 1,7 mmol/L, p=0,006). Sağ kalmayan hastalarda APACHE II ve SOFA skorları daha yüksekken, Glasgow Koma Skoru (GKS) sağ kalanlarda yüksekti. İnvaziv mekanik ventilasyon ihtiyacı sağ kalmayanların %98,6'sında görüldü. Yoğun bakım ünitesi mortalitesi genel olarak %86,5 olarak saptandı. Toplam kültür pozitiflik oranı %65,5 olup, kan kültürleri %32,8 oranında pozitifti. Kan kültürlerinde Staphylococcus epidermidis , Acinetobacter baumannii ve Klebsiella pneumoniae yaygın olarak izole edildi. Solunum yolu kültürlerinde K. pneumoniae ve A. baumannii, idrar kültürlerinde ise E. coli ve Candida türleri sık görüldü. Ancak kan, idrar veya solunum yolu kültürlerindeki pozitiflik mortalite üzerinde anlamlı etki göstermedi. Lojistik regresyon analizinde yaş, APACHE II skoru, serum prokalsitonin düzeyi ve ortalama arter basıncı (OAB) bağımsız mortalite risk faktörleri olarak belirlendi. Sonuç: Sepsis hastalarında mortalitenin başlıca belirleyicileri yaş, APACHE II skoru, prokalsitonin ve ortalama arter basıncıdır. Erken tanı ve kişiselleştirilmiş müdahaleler, sepsis yönetiminde sonuçların iyileştirilmesi için kritik öneme sahiptir. Prognostik modellerin geliştirilmesi ve antimikrobiyal direnç sorunlarının çözümü için ileri araştırmalara ihtiyaç vardır.
