DEMET SİNEM GÜDEN, MERYEM TEMİZ, BAHAR TUNÇTAN, SEYHAN ŞAHAN FIRAT
Clinical and Experimental Health Sciences - 2015;5(3):178-190
Vücuda giren patojene karşı gelişen sistemik enflamatuvar yanıt olarak adlandırılan sepsis, septik şok, çoklu organ yetmezliği ve ölümle sonuçlanabilmektedir. Sistemik enflamatuvar yanıtı tetikleyebilen artmış proenflamatuvar sitokin düzeyleriyle birlikte kemokinler, koagülasyon ve kompleman sistemleri ile vazoaktif aminler de sepsis patojenezinde yer almaktadır. Endotelin (ET)-1, 1988 yılında vazoaktif amin olarak damar endotelinden izole edilmiş olup 21 zincirli amino asit zincirine sahip bir peptitdir. (ET)-1’in sepsis ve septik şok gelişimindeki rolü deneysel ve klinik çalışmalarda gösterilmiş olup, reseptör antagonistleri sepsis tedavisinde denenmiş ve yararlı sonuçlar sağlamıştır. ET-1’in mitojenle etkinleştirilen protein kinaz sinyal ileti yolunu uyararak etkinleştirdiği downstream sinyal molekülleri aracılığıyla reaktif oksijen türlerinin üretiminde artış, enflamasyon gelişimi, endotelyal işlevde bozulma, anormal damar gerimi ve damarlarda yeniden modellenme gibi olaylara yol açarak sepsis, septik şok ve çoklu organ yetmezliği gelişiminde önemli rolü olabileceği düşünülmektedir.
