Numan KOKTEN, Zafer HABIP, Berina SLIPCEVIC, Mustafa HATIPOGLU, Zeynep AZ AYDIN, Batın Berkay OZNACAR, Serdal CELIK, M.Tayyar KALCIOGLU
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(2):184-191
Amaç: Çalışmamızda septoplasti operasyonu sonrası hastaların kullandığı nazal topikal preparatların (sprey, damla ve merhem) nozül/tüp ağzı ve ilaç içeriği düzeyindeki mikrobiyolojik kontaminasyon oranlarının belirlenmesi ve farklı formülasyonlar arasındaki kontaminasyon düzeylerinin karşılaştırması amaçlanmıştır. Yöntemler: Bu prospektif kesitsel çalışmaya, aynı klinikte septoplasti operasyonu geçiren 110 hasta (sprey: n=38, damla: n=34, merhem: n=38) dahil edilmiştir. Hastalar en az 2 haftalık postoperatif kullanım sonrası preparatlarını teslim etmiştir. Her preparattan nozül/tüp ağzı sürüntüsü ve ilaç içeriği olmak üzere iki ayrı numune alınmış olup kanlı agar, çikolata agar ve Sabouraud Dekstroz Agar besiyerlerine ekim yapılmıştır. İzolatların tanımlanması VITEK MS (MALDI-TOF MS) sistemi ile gerçekleştirilmiştir Bulgular: Toplam 110 preparatın %62,7'sinde (n=69) nozül kontaminasyonu ve %40,9'unda (n=45) içerik kontaminasyonu saptanmıştır. Nozül kontaminasyonu sprey grubunda (%89,5) damla (%44,1) ve merhem (%52,6) gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). İçerik kontaminasyonu açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmamıştır (p=0,782). En sık izole edilen mikroorganizmalar Staphylococcus epidermidis başta olmak üzere koagülaz-negatif stafilokoklar ve Staphylococcus aureus olmuştur. Klebsiella spp., Pseudomonas aeruginosa gibi gram-negatif bakteriler ve Candida parapsilosis, Candida haemulonii gibi maya türleri daha düşük oranlarda saptanmıştır. Sonuçlar: Sprey formülasyonlarında diğer formülasyonlara kıyasla daha yüksek nozzle kontaminasyon oranları gözlenirken, ilaç içeriği kontaminasyonunun gruplar arasında benzer olduğu görüldü. Bu bulgular, septoplasti sonrası kullanılan nazal topikal preparatlarda kontaminasyon gelişebileceğini düşündürmekte ve postoperatif dönemde hijyenik kullanım konusunda hasta eğitiminin önemini vurgulamaktadır. Ancak başlangıç sterilite testleri ve laboratuvar negatif kontrolleri yapılmadığından, kontaminasyonun kaynağı kesin olarak belirlenememektedir.
