BİNHAN KAĞAN AKTAŞ, SÜLEYMAN BULUT, MEHMET ZEYNEL KESKİN, CEVDET SERKAN GÖKKAYA, CÜNEYT ÖZDEN, MEHMET MURAT BAYKAM, ALİ MEMİŞ
The New Journal of Urology - 2013;8(3):47-53
Giriş: Serbest/total (s/t) prostat spesifik antijen (PSA) oranı ve PSA dansitesinin (PSAD) tek tek ve kombine olarak prostat kanserini öngörmedeki etkinliklerinin araştırılması. Gereç ve Yöntemler: Çalışmamıza PSA değeri 2.5-10 ng/ml iken transrektal ultrasonografi eşliğinde prostat biyopsisi alınan, parmakla rektal muayene bulguları normal ve PSA düzeyini etkileyecek herhangi bir girişim, aktif enfeksiyon veya ilaç kullanım öyküsü olmayan 439 hasta dahil edildi. Tüm hastaların biyopsi öncesi total PSA, serbest PSA, yaş, prostat hacmi değerleri ve biyopsi sonrası patoloji raporları tarandı. Serbest PSA’nın (sPSA) total PSA’ya (tPSA) bölünmesiyle s/t PSA oranı ve tPSA’nın prostat hacmine bölünmesiyle PSAD elde edildi. Sınır değerler s/t PSA oranı için %20, PSAD için %15 olarak alındı. Hastalar patoloji sonucuna göre BPH ve prostat kanseri olarak iki gruba ayrıldı. Bulgular: Hastaların ortalama yaş, tPSA, sPSA, prostat hacmi, s/t PSA oranı, PSAD değerleri sırasıyla 64 ± 8.4 yıl, 6.3 ± 1.93 ng/ml, 1.28 ± 0.77 ng/ml, 56.5 ± 25.9 ml, % 20.2 ± 9.7 ve % 13.6 ± 7.5’ti. Gruplar arasında yaş (p=0.311) ve tPSA (p=0.691) açısından fark saptanmazken, sPSA (p=0.002), prostat hacmi (p=0.001), s/t PSA oranı (p=0.002) ve PSAD (p=0.001) anlamlı derecede farklı olarak bulundu. s/t PSA oranının duyarlılığı %73, özgüllüğü %45, pozitif öngörü değeri (PÖD) %21, negatif öngörü değeri (NÖD) %89 ve doğruluğu %50 olarak bulundu. PSAD’nin ise duyarlılığı %57, öz prosgüllüğü %74, PÖD %31, NÖD %89 ve doğruluğu %71 olarak bulundu. Bu iki PSA parametresi kombine kullanıldığında duyarlılık %50, özgüllük %79, PÖD %33, NÖD %88 ve doğruluk %74 olarak saptandı. Sonuç: s/t PSA oranı ve PSAD’nin kombine olarak kullanımı, prostat kanserini öngörmede bu parametrelerin tek tek kullanımlarından daha etkilidir.
