Sevde AKSU, Ayşenur ARIK, Hatice Elif KINIK KAYA
Artuklu Health - 2026;6(2):31-42
Giriş: Bu araştırma, serebral palsili çocuğa sahip annelerin bakım yükü, yaşam kalitesi ve depresyon düzeylerini değerlendirmek ve bu değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu kesitsel analitik araştırma, 01.03.2025 - 31.05.2025 tarihleri arasında bir devlet hastanesinin çocuk sağlığı ve hastalıkları klinik ve polikliniklerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, evrenden basit rastgele örnekleme yöntemiyle seçilen 90 serebral palsili çocuğa sahip anne oluşturmuştur. İletişim kurabilen, araştırmaya katılmayı kabul eden ve 18 yaş ve üzerinde olan anneler araştırmaya dahil edilirken; tanı konulmuş herhangi bir ruhsal hastalığı bulunan veya depresyon tedavisi gören anneler araştırmaya dahil edilmemiştir. Basit rastgele örnekleme, uygun katılımcılara sıra numarası verilmesi ve bilgisayar destekli rastgele sayı üretimi ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Tanıtıcı Bilgi Formu, Zarit Bakım Yükü Ölçeği, Beck Depresyon Ölçeği ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (WHOQOL-BREF) kullanılarak toplanmış; verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Serebral palsili çocuğa sahip annelerin 'Zarit Bakım Yük Ölçeği' puan ortalaması 33.98+/-7.20; 'Beck Depresyon Ölçeği' puan ortalaması 20.87+/-5.79 ve 'Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği' puan ortalaması 53.54+/-7.66 olarak bulunmuştur. Annelerin %48'i bakım yükünü orta düzeyde hissederken %52,2'si orta şiddette depresyon belirtileri gösterdiği tespit edilmiştir. 'Zarit Bakım Yük Ölçeği' ile 'Beck Depresyon Ölçeği' arasında (r=0.794, p<0.001) pozitif yönde güçlü ve 'Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği' arasında (r= -0.833, p<0.001) negatif yönde güçlü istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Serebral palsili çocuğa sahip annelerde bakım yükü ve depresyon düzeyinin orta düzeyde olduğu, yaşam kalitesinin ise orta düzeyde seyrettiği belirlenmiştir. Daha yüksek bakım yükü puanlarının daha yüksek depresyon düzeyi ve daha düşük yaşam kalitesi ile ilişkili olduğu belirlenmiştir.
