SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLARIN BİRİNCİL BAKIM VERENLERİNDE BEL DİSABİLİTESİ: SAĞLIKLI BAKIM VERENLERLE KARŞILAŞTIRMA VE BELİRLEYİCİ FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ

Atahan Turhan, Gülşah Özsoy, Ömer Faruk Özçelep, Büşra Seyde Kodak, İsmail Özsoy

Karya Journal of Health Science - 2026;7(1):40-44

Pilot University Health Coordinatorship, Geothermal Resource Rehabilitation Application and Research Center, Kırşehir Ahi Evran University, Kırşehir, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, Serebral Palsili (SP) çocukların birincil bakım verenleri ile sağlıklı çocukların birincil bakım verenleri arasında ağrı, bel fonksiyon kısıtlılığı, omurga mobilitesi ve yaşam kalitesini karşılaştırmayı ve SP'li çocukların birincil bakım verenlerinde bel fonksiyon kısıtlılığının belirleyicilerini ortaya koymayı amaçladı. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, Kırşehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Kliniği'nde gerçekleştirildi. Çalışma, SP'li çocukların birincil bakım verenleri ile sağlıklı çocukların birincil bakım verenleri arasında gerçekleştirildi. Toplam 162 bakım veren (83 SP, 79 sağlıklı) değerlendirildi. Ağrı Görsel Analog Skala (VAS) ile, bel fonksiyon kısıtlılığı Oswestry Disabilite İndeksi (ODİ) ile, omurga mobilitesi Spinal Mouse (sagittal düzlem ve koronal düzlem) ile ve yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili (NSP) ile ölçüldü. Grup farkları bağımsız örneklem t-testi ve ki-kare testi ile analiz edildi. Pearson korelasyonu ve aşamalı çoklu doğrusal regresyon, SP bakım verenlerinde bel fonksiyon kısıtlılığının yordayıcılarını belirlemek için kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: SP bakım verenleri, sağlıklı bakım verenlere kıyasla daha yüksek ODI ve VAS aktivite skorlarına ve daha düşük NHP skorlarına sahipti (p<0.05). ODI, sagittal düzlem omurga mobilitesi (r= -0.485, p<0.001) ve koronal düzlem omurga mobilitesi (r= -0.351, p=0.001) ile negatif korelasyon gösterdi. Sagittal ve koronal düzlem omurga mobilitesi, bel fonksiyon kısıtlılığının bağımsız yordayıcıları olup varyansın %27'sini açıkladı. Sonuç: SP'li çocukların birincil bakım verenlerinde bel fonksiyon kısıtlılığı ve yaşam kalitesi düşüklüğü, sağlıklı çocukların bakım verenlerine kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti. Azalmış omurga mobilitesi, bel fonksiyon kısıtlılığını bağımsız olarak yordamakta, omurga mobilitesine yönelik müdahalelerin ve bakım veren destek programlarının önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Bakım Yükü, Kas-İskelet Sistemi Hastalıkları, Yaşam Kalitesi, Omurga Mobilitesi