Neslihan Altuntas YILMAZ, Aynur Ayse KARADUMAN, Kayhan OZTURK, Omer ERDUR
Selcuk Medical Journal - 2026;42(3):285-294
Amaç: Bu çalışmanın amacı, disfajisi olan serebral palsili çocuklarda NMES'in fonksiyonel ve elektrofizyolojik etkilerini incelemektir. Gereç ve Yöntemler: Bu prospektif, randomize, sham kontrollü klinik çalışmaya orofaringeal disfajisi olan serebral palsili 26 çocuk (yaş ortalaması: 7.02 +/- 2.40 yıl) dahil edildi. Katılımcılar NMES grubu (n = 16) ve sham-NMES grubu (n = 10) olarak randomize edildi. Her iki gruba da konvansiyonel yutma rehabilitasyonu uygulandı. Değerlendirmede Pediatric Eating Assessment Tool (PEDI-EAT-10), Penetrasyon-Aspirasyon Skalası (PAS), Karaduman Çiğneme Performans Skalası (KCPS), Swallowing Ability and Function Evaluation (SAFE) ve dört farklı besin kıvamında yutma sırasında suprahyoid kas aktivitesinin elektrofizyolojik değerlendirmesi kullanıldı. Çalışma ClinicalTrials.gov veri tabanına kaydedildi (Kayıt Numarası: NCT07329387; kayıt tarihi: 30 Eylül 2025). Bulgular: PEDI-EAT-10 skorları her iki grupta da anlamlı düzeyde iyileşti (NMES: p = 0.001; Sham: p = 0.012), ancak gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (p = 0.318). PAS skorlarında her iki grupta azalma gözlendi (NMES: p = 0.002; Sham: p = 0.021; gruplar arası p = 0.274). SAFE değerlendirmesinde oral faz her iki grupta iyileşirken, farengeal fazda anlamlı iyileşme yalnızca NMES grubunda saptandı (p < 0.001). KCPS skorlarında iyileşme yalnızca NMES grubunda görüldü (p = 0.043). Elektrofizyolojik değerlendirmede NMES grubunda spontan, sıvı ve katı yutma sırasında suprahyoid kas aktivitesinde anlamlı artış saptandı ve bu özellikle katı kıvamda daha belirgindi. Ayrıca yutma süresi NMES grubunda daha kısa bulundu (p = 0.013-0.027). Sonuç: Her iki grupta fonksiyonel iyileşmeler gözlemlenmiş, NMES özellikle farengeal fonksiyon ve suprahyoid kas aktivasyonu açısından ek faydalar sağlamıştır. Bu etkiler özellikle katı kıvamlı besinlerin yutulması sırasında daha belirgin bulunmuştur.
