Erkan Özduran, Leyla İyilikçi, Vesile Öztürk, Müge Mercan Kara, Yüksel Erkin, Oktay Faysal Tertemiz, Edip Gönüllü, İlhan Celil Özbek, Volkan Hanci
Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2025;9(3):380-388
Amaç: Günümüzde tamamlayıcı tıp yöntemleri arasında bulunan herbal ürünler, konvansiyonel tedavi yanında popülerliğini korumaktadırlar. Tıbbi müdahale gören bireylerin herbal ürünlere başvurmaları, ilaç etkileşimleri ve istenmeyen yan etkiler açısından önemli klinik sonuçlar doğurabilmektedir. Özellikle serebrovasküler hastalık gibi kronik sağlık sorunlarında kullanım sıklığı ve potansiyel riskleri, bu çalışmada incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Kesitsel tipteki bu çalışmada, Haziran 2022-Aralık 2023 tarihleri arasında etik kurul onayı alınarak serebrovasküler hastalıklar polikliniğine başvuran 108 katılımcıdan dahil edilme/edilmeme kriterlerine uygun 91 katılımcıya yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak uygulanan anket ile bireylerin bitkisel ürünlere yönelik tutumları ve sosyodemografik özellikleri incelenmiştir. Katılımcıların bilgi güvenliği, anket katılımına yönelik olası önyargılar veya tedavi algoritmalarının değişebileceği endişesi nedeniyle yanıtlamak istemedikleri anket soruları boş bırakılmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların cinsiyet dağılımı incelendiğinde, kadınların (n: 34, %39,5) erkeklerden (n:52, %60,5) daha az olduğu görülmüştür. Katılımcıların %27,5'i bitkisel ürün tüketimi olduğunu bildirmiştir. Cinsiyet ile bitkisel ürün kullanımı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir (p=0,248). Katılımcılar, bitkisel ürünleri çoğunlukla serebrovasküler hastalık ve semptomlarını yönetmek amacıyla kullandıklarını belirtmişlerdir. Ancak, katılımcıların sadece %36,3 (n:33) bitkisel ürünlerin potansiyel yan etkileri konusunda bilgi sahibi olduğunu ifade etmiştir. Sonuç: Araştırmamızda, katılımcıların %27,5'inin (n:25) bitkisel destek ürünleri kullandığı ve bunlar arasında en çok sarımsağın tercih edildiği saptanmıştır. Bitkisel ürün kullanımında cinsiyetin etkisi üzerine yapılan analizlerde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p=0,248). Hekimlerin, hastalarının tedavi ve takipleri sırasında bitkisel ilaç kullanabileceklerini akıllarında tutmaları önemlidir. Anahtar Kelimeler: Bitkisel ilaç, bitki- ilaç etkileşimi, prevelans, serebrovasküler hastalık
