Bahar KANDEMİR, Pınar Belviranlı KESKİN, Rukiyye BULUT, Esma KEPENEK KURT, Nagehan GENÇ, İbrahim ERAYMAN
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-6
Amaç: Francisella tularensis'in neden olduğu ve yeniden önem kazanan bir zoonoz olan tularemi, orofaringeal formunda sıklıkla yaygın enfeksiyonları taklit eden servikal lenfadenopati tablosuyla prezente olur. Bu klinik örtüşme, belirgin tanısal gecikmelere ve komplikasyonlara yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, servikal lenfadenopati ile başvuran doğrulanmış orofaringeal tularemili hastalarda tanısal gecikmeleri, antibiyotik kullanım paternlerini ve klinik sonuçları değerlendirmektir. Gereç ve Yöntemler: Ocak 2005 - Ocak 2025 tarihleri arasında Konya, Türkiye'deki merkezimize servikal lenfadenopati şikayetiyle başvuran 22 hasta retrospektif olarak incelendi. Tanı, Mikroaglütinasyon Testi (MAT) titresinin >=1/160 olmasıyla doğrulandı. Homojen bir kohort sağlamak amacıyla; diğer klinik formlar, şüpheli seroloji veya alternatif etiyolojisi (tüberküloz, malignite vb.) olan hastalar dışlandı. Istatistiksel analizler, IBM SPSS 26.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirildi. Lokal komplikasyonların olası öngördürücülerini belirlemek amacıyla Mann-Whitney U ve Fisher'ın kesinlik testleri kullanıldı. Çalışma için etik kurul onayı, Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Ilaç Dışı ve Tıbbi Cihaz Araştırmaları Etik Kurulu Başkanlığı'ndan alındı (Karar No: 2025/6243, Tarih: 26 Aralık 2025). Bulgular: Ortalama yaş 43.7 +/- 16.4 yıl olup, hastaların çoğunluğu (%77.3) kadındı. Olguların %72.7'sinde işlenmemiş şebeke suyu tüketimi olası bir epidemiyolojik risk faktörü olarak saptandı. Medyan tanısal gecikme süresi 60 gün (30-90) gibi dikkat çekici bir süreye uzamış olup, hastaların %75'inde etkisiz antibiyotik kullanım öyküsü mevcuttu. Olguların %40.9'unda, cerrahi drenaj gerektiren lokal komplikasyonlar (süpürasyon/apse) gözlendi. Istatistiksel analizde, klinik/laboratuvar parametreleri ile komplikasyon gelişimi arasında anlamlı bir korelasyon saptanmadı (p > 0.05). En sık uygulanan tedavi protokolü doksisiklin ve streptomisin kombinasyonu (%40) oldu. Sonuçlar: Tularemi, endemik bölgelerde uzun süreli ve tedaviye dirençli servikal lenfadenopatilerin ayırıcı tanısında ilk sırada düşünülmelidir. Belirgin tanısal gecikmeler ve uygunsuz beta-laktam kullanımı lokal komplikasyonların temel faktörleridir. Erken serolojik tarama, morbiditeyi ve invaziv girişimleri önlemek amacıyla kritik öneme sahiptir.
