Mustafa ŞAHİN, Ayşe BURAN, Hakan Raşit YALÇIN
Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi - 2026;23(3):363-370
Amaç: Bu çalışma, premenopozal kadınlarda menstrüel siklus zamanlamasının servikovajinal smear sitolojisi ve yüksek riskli human papilloma virüsü (HR-HPV) sonuçları üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntemler: Mart 2024 ile Mart 2025 tarihleri arasında HR-HPV takibi altında olan 1,096 premenopozal kadın üzerinde retrospektif bir analiz yürütülmüştür. Hastalar, örnek toplama zamanlamasına göre sekretuar (n = 561) ve proliferatif (n = 535) gruplar olarak sınıflandırılmıştır. Gruplar arasında sitolojik sınıflandırmalar, HR-HPV genotipleri ve kolposkopi sonuçları karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizlerde Ki-kare, Fisher'in kesin testi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizi kullanılmış; standart p < 0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Ayrıca, çoklu değerlendirmeleri kontrol etmek amacıyla Bonferroni düzeltmesi uygulanarak birincil anlamlılık eşiği p < 0.0045 olarak ayarlanmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 32.9 +/- 6.3 yıl olup, sekretuar ve proliferatif gruplar arasında sosyodemografik veya klinik açıdan anlamlı bir başlangıç farkı saptanmamıştır (p > 0.0045). Sitolojik değerlendirmede sekretuar ve proliferatif fazlar arasında benzer sonuçlar elde edilmiştir; yetersiz örnek oranları %6.6'ya karşılık %8.6, NILM %60.6'ya %57.6, ASC-US %21.1'e %19.8, LSIL %8.7'ye %9.7, ASC-H %1.4'e %1.9 ve HSIL %1.6'ya %2.4 olarak belirlenmiştir (p = 0.553). Yüksek riskli HPV pozitifliği de gruplar arasında benzerdir (%15.2'ye karşılık %13.8, p = 0.798). Çok değişkenli lojistik regresyon modellerinde, menstrüel siklus fazının HR-HPV pozitifliği üzerinde bağımsız bir öngörücü olmadığı görülmüştür (aOR: 1.08, %95 GA: 0.76-1.54, p = 0.668). Düzeltilmiş kovaryatlar arasında, aktif sigara kullanımı HR-HPV pozitifliği ile güçlü ilişkili bulunurken (aOR: 1.64, p = 0.003), RİA varlığı katı Bonferroni eşiğine göre istatistiksel anlamlılık göstermemiştir (aOR: 1.48, p = 0.038). Sonuç: Menstrüel siklus zamanlaması (periovulatuvar dönem ve aktif menstrüasyon hariç olmak üzere), premenopozal kadınlarda servikovajinal yayma yeterliliğini, sitolojik yorumlamayı veya HR-HPV tespitini anlamlı derecede etkilememektedir. Servikal ko-testin, menstrüel siklusun non-periovulatuvar proliferatif ve sekretuar fazları arasında yayma yeterliliği, sitolojik dağılım ve HR-HPV saptama oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmış olup, aktif menses ve periovulatuvar pencere dışındaki klinik esnekliği desteklemektedir
