Esra ALTUN, Cemile ALACA
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2026;8(2):207-214
Giriş: Jinekolojik kanserler, kadınların yaşam kalitesini fiziksel, psikolojik, sosyal ve cinsel açıdan olumsuz etkileyen önemli sağlık sorunlarıdır. Tanı ve tedavi sürecinde uygulanan cerrahi ve onkolojik tedaviler kadınların cinsel sağlığında değişimlere neden olabilmektedir. Bu çalışmada, serviks kanseri tanısı alan bir olgunun cinsel sağlık sorunlarının PLISSIT modeli kullanılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen Veri Toplama Formu ile cinsel sağlığın değerlendirilmesinde kullanılan Görsel Analog Skala aracılığıyla yüz yüze görüşmelerle toplanmıştır. Veri toplama süreci, Mart 2025'te Türkiye'de bir üniversite hastanesinde gerçekleştirilen bireysel ve yapılandırılmış görüşmelerle yürütülmüştür. Elde edilen veriler, PLISSIT Modeli doğrultusunda hemşirelik bakım sürecine entegre edilmiştir. Bulgu: Vajinal kanama şikayeti ile jinekoloji polikliniğine başvuran 38 yaşındaki olgunun punch biyopsi sonucu serviks kanseri olarak değerlendirilmiştir. Olguya total abdominal histerektomi + bilateral salpingooferektomi, pelvik lenfadenektomi, sağ inguinal lenfadenektomi ve apendektomi uygulanmıştır. Cerrahi ve onkolojik tedavi sürecinin ardından hastada cinsel isteksizlik, vajinal kuruluk, disparoni ve beden imajında değişim gibi cinsel sağlık sorunlarının geliştiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra sürecin eş ilişkilerinde değişime ve anne olamama ile ilişkili duygusal yüklenmeye yol açtığı saptanmıştır. PLISSIT modeli doğrultusunda gerçekleştirilen hemşirelik girişimleri sonrasında hastanın cinsel sağlığa ilişkin değerlendirme puanında iyileşme gözlenmiş ve VAS skorunun 2/10'dan 6/10'a yükseldiği belirlenmiştir. Sonuç: Hemşirenin jinekolojik kanser tanısı almış hastaya bütüncül bir yaklaşımla bakım sunması gerekmektedir. Bu olgu sunumunda, PLISSIT modeli doğrultusunda uygulanan hemşirelik bakımının hastanın cinsel sorunlarını ifade etmesini kolaylaştırdığı ve VAS skorunda iyileşme sağladığı görülmüştür. Model kullanımının sistematik ve holistik bakım sürecine katkı sağlayarak klinik uygulamada yol gösterici olabileceği düşünülmektedir.
