Ezgi Keskin, İlkay Güngör Satılmış
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(1):162-170
Sezaryen doğum anne ve bebeğin sağlığının tehlike altında olduğu durumlarda kullanılan cerrahi bir operasyondur. Dünya Sağlık Örgütü ve Sağlık Bakanlığı, herhangi bir risk durumunun var olmadığı durumlarda vajinal doğumun tercih edilmesini önermektedir. Bu na rağmen ülkemizde ve dünya genelinde sezaryen doğum oranı vajinal doğum oranına göre daha yüksektir. Sezaryen doğum oranında görülen artış sezaryen öncesi, sırası ve sonrasında bakım ve yönetimi önemli kılmıştır. Bu bağlamda da Cerrahi Sonrası Hızlandırılmış İyileşme (ERAS) protokollerinden bileşen alan Sezaryen Sonrası Hızlı İyileşme Protokolleri (ERAC) protokolleri oluşturulmuştur. Bu protokollerin oluşturulmasındaki amaç, annenin preoperatif dönem, operatif dönem ve postoperatif dönemlerde bakım ihtiyaçlarının karşılanarak konforunun arttırılması ve etkili bakım ile annenin daha erken taburcu olmasını sağlamaktır. Bu süreçte anneye primer bakım veren hastaneye kabulünden taburculuğa kadar geçen süreçte annenin yanında olan kadın sağlığı hemşiresinin rolü ö nem kazanmıştır. Bu derlemede, sezaryen doğuma özgü ERAC protokolü bileşenleri ile ilgili güncel kanıtlar hakkında bilgi verilerek sağlık profesyonellerine öneriler özetlenmiştir.
