Elif KETEN EDİS, Cansever BEKTAŞ
TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;6(3):533-546
Amaç: Bu çalışmanın amacı sezaryen ve vajinal doğum yapan kadınların doğum şekline yönelik metaforik algılarını belirlemektir. Yöntem: Fenomenolojik yaklaşımla yürütülen bu çalışma Aralık 2024 -Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya, Orta Karadeniz Bölgesinde bulunan bir kamu hastanesinde vajinal (n=50) ve sezaryen (n=50) doğum yapan toplam 100 kadın katılmıştır. Araştırma verileri kişisel bilgi formu ile kadınların vajinal ve sezaryen doğuma yönelik metaforik algılarını belirlemeye yönelik yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analiz inde içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular: Bu çalışmada vajinal ve sezaryen doğum deneyimlerine ilişkin elde edilen 87 metafor; vajinal doğum yapan kadınlar için "Belirsiz ve korkutucu bir yol", "Vajinal doğum: Ağrılı ve zorlu süreç", "Acıdan umuda dönüşüm", sezaryen olan kadınlar için " Cerrahi zorluk: Yoğun ve dayanılmaz ağrı", " Annelik: Zorlukları anlamlı kılan bir deneyim" kategorileri altında toplanmıştır. Elde edilen metaforların bir kısmı vaj inal ve sezaryen doğumun belirsiz, korkutucu ve yoğun ağrı yaşanılan bir deneyim olduğunu yansıtırken, bir kısmı bebeğine kavuşmanın getirdiği mutluluğu yansıtmıştır. Sonuç: Her iki doğum şekli içinde üretilen metaforların büyük çoğunluğu olumsuz kavramlar ı yansıtmaktadır. Elde edilen bulgular, bütüncül bir bakım anlayışının gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda sağlık profesyonelleri tarafından sunulan bütüncül, empatik, kanıta dayalı destekleyici bakım ; kadınların doğum deneyimlerini olumlu yönd e güçlendirebilir ve memnuniyetlerini artırabilir .
