Hülya ARSLANTAŞ, Can KARADENİZ, Rüveyda YÜKSEL
Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;10(1):145-172
Amaç : Siberkondri a kişilerin çevrim içi sağlık bilgilerine aşırı derecede başvurup, tekrar tekrar arama davranışını tanımlayan bir kavramdır. Bu davranış sağlık bilgilerinin yanlış yorumlanması sonucunu doğurabilir. Bu çalışma siberkondri a konusunda yapılan araştırmaların mevcut durumunu incelemek ve bunları derlemek için kullanılan değişkenleri bir araya getirmek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bu amaçla, "'Siberkondri' or 'Siberkondria' or 'Cyberchondria in Turkey'" [Tüm Alanlar] MeSH terimleri veya boolean operatörleri kullanılarak -veya modifiye edilerek - EBSCO, Google Scholar, Türkiye Atıf Dizini, Web of Science ve PUBMED veri tabanlarında tarandı. 2018 yılından sonra Türkiye'de yapılmış ve 2018 -2023 yılları arasında yayınlanmış araştırmalar incelenmiş olup erişilen 55 çalışma incelenmeye uygun bulunmuştur. Bulgular: Çalışmaların çoğunun Siberkondri Ciddiyet Ölçeği kullanılarak yapıldığı belirlenmiştir. Siberkondri a üzerine yapılan araştırmaların çoğunlukla demografik özellikler, sağlık kaygısı, siberkondri a düzeyi, internet bağımlılığı gibi değişkenleri içerdiği görülmektedir. Gözden geçirilen değişkenler arasında sağlıkla ilgili sorunlar için interneti kullanma sıklığı, internette belirti arama, sosyal medyadan elde edilen sağlık bilgilerine güvenme, internette doktor tarafından önerilen ilaç veya tedaviyi arama, doktoru internette önerilen ilaç veya tıbbi prosedürleri reçete etmeye ikna etme girişimi ve interneti kişinin kendi sağlık durumunu izlemek için kullanılabileceği inancı olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Siberkondri a üzerine yapılan çalışmaların sayısındaki hızlı artışın bu konunun önemli bir araştırma alanı olduğunu gösterdiği söylenebilir. Bu çalışma, siberkondri a üzerine gelecekte yapılacak araştırmalar için bir temel oluşturabilir ve bu konuda çalışmalar yapacak araştırmacılara yol gösterici olabilir.
