SIÇANLARDA BAĞIRSAK İSKEMİ - REPERFÜZYON HASARI ÜZERİNE DEKSPANTENOLÜN BİYOKİMYASAL ANALİZİ

Hakan OZKAYRAN, Omer DEMIR, Buket DEMIRCI, Turhan DOST

Acta Medica Nicomedia - 2026;9(1):1-6

Ministry of Health, Nazilli State Hospital, Department of Medical Pharmacology, Aydin, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, iskemi -reperfüzyon (I/R) nedeniyle oluşan bağırsak hasarı üzerinde dekspantenolün (DEX) koruyucu ve tedavi edici etkilerini araştırmıştır. Yöntem: Yedi grup sıçan kullanılmıştır: kontrol grubu, sahte (sham) ameliyat grubu, I/R grubu, iskemi öncesinde DEX alan iki grup (I/R+Pre250 mg/kg ve I/R+Pre500 mg/kg) ve iskemi sonrasında DEX alan iki grup (I/R+Post250 mg/kg ve I/R+Post500 mg/kg). İskemi, superior mezenterik arterin 45 dakika boyunca klemplenmesi ve ardından 120 dakika reperfüzyon uygulanmasıyla indüklendi. Enzim düzeylerini değerlendirmek için bağırsak doku örnekleri alındı. Bulgular: I/R hasarının indüksiyonu, malondialdehit, miyeloperoksidaz, katalaz ve glutatyon peroksidaz düzeylerini artırdı. DEX tedavisi özellikle ileumdaki glutatyon düzeylerini artırdı, en etkili tedavi rejimi I/R+Post500 grubunda gözlemlendi. Bu doz ayrıca malondialdehit, miyeloperoksidaz, nitrik oksit ve katalaz düzeylerinde anlamlı artış göstermiştir. Glutatyon redüktaz düzeyleri, I/R hasarının indüksiyonu veya DEX tedavisi ile değişmedi. Sonuç: 500 mg/kg DEX'in intravenöz uygulanması, sıçanlarda bağırsak iskemi -reperfüzyon hasarını hafifletmiş olup, koruyucu etkinin özellikle reperfüzyonun başlamasından hemen sonra uygulandığında daha belirgin olduğu gözlenmiştir.