Reyhan KÖROĞLU, Hatice AYGÜN
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(4):556-564
AMAÇ: Doksorubisin (DOX), kemoterapide yaygın olarak kullanılan bir antineoplastik ilaçtır. Doksorubisinin kardiyotoksisitesi, yüksek morbidite ve mortalite ile seyreden bir toksisite olarak sıklıkla görülür. Bu çalışmada, hemopressinin DOX ile indüklenen kardiyotoksik sıçanlar üzerindeki etkilerini sintigrafik, elektrokardiyografik (EKG) ve biyokimyasal yöntemlerle değerlendirmek amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Yirmi sekiz erkek Wistar sıçan rastgele dört gruba ayrıldı: kontrol (CON), doksorubisin (DOX), HEM 10 mug/kg ve HEM 50 mug/kg. Kardiyotoksisite, DOX'un üç ardışık gün boyunca (12., 13. ve 14. günler) intraperitoneal (i.p.) uygulanmasıyla oluşturuldu (toplam kümülatif doz: 18 mg/kg). HEM gruplarına 14 gün boyunca günlük 10 veya 50 mug/kg HEM (i.p.) uygulanırken, 12.-14. günlerde eş zamanlı olarak DOX (toplam kümülatif doz: 18 mg/kg, i.p.) verildi. On beşinci günde, HEM'in DOX kaynaklı kardiyotoksisite üzerindeki etkileri sintigrafik, elektrokardiyografik (EKG) ve biyokimyasal yöntemlerle değerlendirildi. BULGULAR: Sıçanlarda DOX'un neden olduğu kardiyotoksisite; uzamış QRS kompleksi ve QT aralığı, ST segment elevasyonu gibi EKG anormallikleri, azalmış kalp hızı, artmış kardiyak troponin T (cTnT) düzeyleri, yükselmiş tümör nekroz faktörü-alfa (TNF-alpha) ve interlökin-6 (IL-6) konsantrasyonları ile artmış 99mTc-PYP tutulumu ile karakterizedir (p < 0,001). HEM 10 mug/kg ve HEM 50 mug/kg ile ön tedavi, DOX'un neden olduğu EKG değişikliklerini önemli ölçüde bastırmıştır (p<0,001). Dahası, HEM ile ön tedavi, sıçanlarda serum cTnT düzeyini, kalp dokusu TNF-alpha, IL-6 ve 99mTc-PYP alımını önemli ölçüde azaltmıştır (p < 0,001). SONUÇ: EKG anormallikleri, biyokimyasal değişiklikler ve 99mTc-PYP alımı parametreleri, sıçanlarda DOX kaynaklı kardiyotoksisiteyi gösterebilir. Bu çalışmanın sonuçlarına göre, HEM'in DOX kaynaklı kardiyotoksisite üzerinde güçlü yararlı etkileri vardır.
