APARNA ANN MATHEW, RAJU ASIRVATHAM, DAWN V TOMY
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2021;18(3):271-281
Amaç: Doksorubisinin (DOX) kanser tedavisinde en önemli yan etkisi kardiyak toksisitedir. Murva, Hindistan’ın farklı bölgelerinde bulunan 12’den fazla tıbbi bitki kökünden oluşan Ayurvedik sistemde kullanılan tartışmalı bir bitkidir. Marsdenia tenacissima (MT), Murva’da kabul edilebilir bir kaynak iken, Sansevieria roxburghiana (SR) Schult & Schult.f. (S. zeylanica Roxb.) da Batı Bengal, Hindistan’da Murva olarak kabul edilmektedir. Bu çalışmada, MT ve SR metanol ekstraktlarının in siliko yöntemler kullanılarak in vivo kardiyoprotektif potansiyelinin yanı sıra kardiyoprotektif mekanizmanın değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Her grupta 6 tane olmak üzere toplam 48 sıçan 8 gruba ayrıldı. DOX 20 mg/kg intraperitoneal (i.p.) olarak grup 1 hariç tüm sıçanlara 13. günde uygulandı. Grup 2 hastalık kontrolü, grup 3 standart ilaç propronolol ve 4’ten 5’e kadar olan gruplar, iki farklı düşük dozda MT metanol özütü (MEMT) ve SR metanol özütü (MESR) ile tedavi edilirken, grup 6, 14 ardışık gün boyunca her iki özütün daha yüksek doz kombinasyonlarını aldı. Çalışmanın sonunda kan ve doku antioksidan seviyeleri ile kardiyak enzimler ölçüldü. Hücresel fonksiyonel birimlere verilen hasar histopatolojik çalışma ile değerlendirildi. MT’den Dresgenin benzer şekilde SR’den elde edilen lupeol, etki mekanizmasını bulmak için hedef peroksizom proliferatör aktive reseptörler (PPARα) proteini için ligand olarak alındı. Her iki ekstraktta bulunan bitki bileşenlerinin sayısını belirlemek için yüksek performanslı ince tabaka kromatografisi (HPTLC) parmak izi yapıldı. BULGULAR: Hem kanda hem de dokularda değişen kardiyak enzimler ve antioksidan enzim düzeyleri üzerinde en önemli etkiyi (p<0, 001) gösteren kombinasyon, hücresel fonksiyonel birimlerdeki aşırı hasarı da düzeltti. Dresgenin ve lupeol, PPARα ile sırasıyla -8, 2 (kcal/mol) ve -9 (kcal/mol) bağlanma skorları gösterdi. HPTLC raporları, sırasıyla dresgenin ve lupeol için 254 nm’de 17 ve 12 pik bulunduğunu gösterdi. SONUÇ: Çalışma sonunda, MESR ve MEMT ile MESR ve MEMT kombinasyonunun, dresgenin ve lupeolün PPARα’ya bağlanması yoluyla kardiyoprotektif aktivite sergilediği sonucuna varmıştır. Etkinlik sırası özüt kombinasyonu > MESR > MEMT idi.
