Si-Ming WEI, Yu-Min HUANG
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(6):629-635
AMAÇ: Testis iskemi-reperfüzyonunun patofizyolojisi, reaktif oksijen türlerinde belirgin bir artışla karakterize edilir. Reaktif oksijen türlerinin DNA, proteinler ve lipitler dahil olmak üzere hücresel bileşenlere verdiği oksidatif hasar, spermatogenik hücrelerin hasar görmesine yol açar. Olea europaea, alıç ve diğer şifalı bitkilerde bulunan biyoaktif bir bileşik olan maslinik asit, antioksidan özellikler sergiler. Bu çalışma, maslinik asidin sıçan modelinde iskemi-reperfüzyon hasarı sonrası testis sperm üretimini koruyup korumadığını belirlemeyi amaçlamıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Erkek sıçanlar rastgele üç gruba ayrılmıştır: Bir kontrol grubu (Grup 1), bir iskemi-reperfüzyon grubu (Grup 2) ve bir iskemi-reperfüzyon + maslinik asit grubu (Grup 3). İskemi, sol testiste iki saatlik torsiyonla indüklendi, ardından cerrahi detorsiyon yoluyla reperfüzyon sağlandı. Tedavi grubuna, detorsiyon prosedürünün başlangıcında intraperitoneal maslinik asit uygulandı. Detorsiyonun ardından, dört saat veya üç ay sonra sol orşiektomi gerçekleştirildi. Testislerdeki oksidatif stresi ve fonksiyonu kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için, temel göstergeleri ölçtük: malondialdehit konsantrasyonu (reaktif oksijen türlerinin seviyelerini yansıtır); hücresel antioksidan sistemin bileşenlerini temsil eden süperoksit dismutaz ve katalaz aktiviteleri; ve genel spermatogenik verimlilik. Bu parametreler, biyokimyasal testler ve hematoksilen-eozin boyaması ile histolojik analiz kullanılarak değerlendirildi. BULGULAR: Testis iskemi-reperfüzyonu, malondialdehit düzeylerini önemli ölçüde artırırken, temel antioksidan savunma mekanizmalarını (süperoksit dismutaz ve katalaz) baskıladı ve spermatogenez fonksiyonunu bozdu (p<0.001). İskemi-reperfüzyonun neden olduğu testis hasarına rağmen, maslinik asit tedavisi bu belirteçlerde kısmi bir düzelme sağladı (p<0.01). SONUÇ: Özetle, maslinik asit, reaktif oksijen türlerini azaltırken süperoksit dismutaz ve katalaz aktivitelerini artırarak iskemi-reperfüzyonun neden olduğu testis hasarını hafifletmektedir.
