Seyhan AYIK, Hamza Dogukan ERFIRAT, Onural OZHAN, Mehmet GUNATA, Azibe YILDIZ, Merve DURHAN, Hakan PARLAKPINAR
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(1):10-23
Amaç: İzoproterenol (ISO) ile indüklenmiş miyokardiyal hasar, oksidatif stres (OS) ve inflamasyonu içerir. Karvakrolün (CAR) antioksidan ve kardiyoprotektif özellikleri göz önüne alındığında, sıçanlarda ISO kaynaklı miyokardiyal hasara karşı korumasını araştırmayı amaçladık. Yöntemler: Otuz Wistar albino erkek sıçan, kontrol, ISO (100 mg/kg, 2 gün boyunca subkütan) ve CAR+ISO (CAR 50 mg/kg/gün, 7 gün boyunca 9.00'da oral + 6-7. günlerde 16.00'da ISO) gruplarına ayrıldı. CAR ve ISO dozları, CAR'ın antioksidan etkilerine ve ISO kaynaklı oksidatif kardiyak strese dair önceki kanıtlara dayanarak seçildi. Diyastolik/ortalama arter basıncı, düzeltilmiş QT (QTc) aralığı, T dalgası değişiklikleri ve serum troponin I düzeyleri değerlendirildi. Kardiyak OS biyobelirteçleri [malondialdehit (MDA), glutatyon (GSH), süperoksit dismutaz (SOD) ve katalaz (CAT)] ve histopatoloji değerlendirildi. Bulgular: ISO, troponin I'i (43,9 ile 508,9 ng/mL) belirgin şekilde artırdı ve GSH'yi (1502,4 ile 1330 nmol/g yaş doku) ve SOD'yi (1080,25 ile 1010,34 U/g protein) hafifçe azalttı. ISO, aşırı reaktif oksijen türleri üretiminin neden olduğu lipid peroksidasyon substratlarının tükenmesinden kaynaklanabilecek şekilde MDA'yı belirgin şekilde azalttı (95,30 ile 71,78 nmol/g yaş doku 535 nm; 77,49 ile 61,24 nmol/g yaş doku 520 nm), aynı zamanda muhtemelen kompansatuvar bir yanıt olarak CAT'ı hafifçe artırdı (132,66 ile 162,04 K/g protein). QTc ve histopatolojik skorlar önemli ölçüde arttı: kardiyomiyosit dejenerasyonu (CD) (0,0 ile 2,0), interstisyel ödem (IE) (0,0 ile 2,0) ve granülasyon dokusu (GT) (0,0 ile 1,0). CAR, elektrokardiyografi anormalliklerini hafifletmiş, troponin I (508,9 ile 38,05 ng/mL)'yı önemli ölçüde düşürmüş, GSH (1330 ile 1396,8), SOD (1010,34 ile 1094,42) ve CAT (162,04 ile 135,58)'ı restore etmiştir. CAR, histopatolojik skorları; CD (2,0 ile 1,0), IE (2,0 ile 1,0), GT (1,0 ile 0,0) değerlerini önemli ölçüde iyileştirmiştir. Sonuçlar: CAR, antioksidan, membran stabilize edici ve olası antiaritmik özellikleri aracılığıyla ISO kaynaklı miyokardiyal hasara karşı koruyucu etkiler göstermektedir. Bu bulgular, CAR'ın OS aracılı kardiyak patolojilerde terapötik potansiyelini desteklemekte ve kronik ve moleküler olarak hedeflenmiş modellerde daha fazla araştırma yapılmasını gerektirmektedir.
