HÜLYAM KURT, AYŞE BAŞARAN, AHMET MUSMUL
Kocatepe Tıp Dergisi - 2004;5(2):29-34
Bu çalışmada deneysel olarak, sıçanlarda oksidatif stres oluşturan kimyasal madde karbon tetraklorit (CCl4)'e karşı, antioksidan özelliği bilinen kateşinin ne derece koruyucu etkisi olduğu araştırıldı. Çalışmada üç aylık otuz iki adet Spraque Dawley soyu erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar eşit sayıda dört gruba ayrıldı. İlk on günlük uygulamada, sadece IV.gruba kateşin (50 mg/kg/gün) intragastrik (i.g) olarak verildi. İkinci on günlük uygulamada ise, I.gruba (kontrol) sıvı yağ (0.2 ml/kg/gün) intraperitoneal (i.p) ve (i.g), II.gruba CCl4 (0.2 ml/kg/gün) (i.p), III.gruba kateşin (50 mg/kg/gün) (i.g), IV.gruba kateşin+CCl4 belirtilen dozlarda ve aynı saatlerde günde iki uygulama ile verildi. Madde uygulaması sona erdikten sonraki 24.saatte, eter anestezisi altında uygun teknikler kullanılarak karaciğer doku örnekleri alındı. Bu örneklerden hazırlanan homojenatta malondialdehit (MDA) düzeyi, katalaz (CAT) ve glutatyon peroksidaz (GPx) aktiviteleri tayin edildi. Histolojik çalışmalar için alınan karaciğer doku örnekleri %10 nötral formalinde tespit edildi. Rutin takip sonrası kesitler H&E ile boyandı ve ışık mikroskobunda incelendi. Çalışma sonunda, kateşinin tek başına beklenildiği gibi kontrole benzer değerler verdiği görüldü. CCl4 verilen grupta ise, CCl4 metabolizmasına bağlı olarak, oluşan serbest radikallerin MDA düzeyini artırdığı, böylece oksidatif hasarın oluştuğu tespit edildi. IV.grupta bu hasarın, kateşin tarafından aktiviteleri artırılan ve serbest radikal süpürücüleri olarak kabul edilen CAT ve GPx tarafından, nispeten düzeltilerek kontrol değerlere yaklaştığı görüldü. Histolojik sonuçlarında kimyasal sonuçları desteklediği tespit edildi.
