İ ÖZKAN ÖNAL, İ AYDIN ERDEN, SEDA BANU AKINCI, GÖNÜL ERDEN İSMAİL KARABULUT, N DİLARA ZEYBEK, ERSİN FADILLIOĞLU, SEVDA MÜFTÜOĞLU FATMA SARICAOĞLU, Z DİCLE BALKANCI, K HÜSNÜ CAN BAŞER, ÜLKÜ AYPAR
Anestezi Dergisi - 2011;19(2):90-98
Amaç: Bu çalışma deneysel olarak oleik asitle oluşturulan akciğer hasarında oksidan, anti-oksidan sistemlerindeki değişiklikler ile antioksidan özelliği bilinen ve daha önce akciğer, meme, karaciğer, testis tümörlerinde iyileştirici etkisi gösterilmiş olan karvakrolun (kekik suyu) olası iyileştirici ve koruyucu etkisinin araştırılması amacı ile yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya 28 adet Wistar cinsi erkek rat (250-350 gr) alındı. Ratlar 4 gruba ayrıldı. Grup I: Oleik asit grubu (n:7, 50 μl oleik asit kuyruk veni kullanılarak intravenöz (iv), 30 dakika sonra 73 mg kg-1 karvakrol dozuna eşdeğer hacimde SF intraperitoneal (ip) uygulandı). Grup II: Oleik asit+Karvakrol grubu (n:7, 50 μl oleik asit iv ve 30 dakika sonra 73 mg kg-1 karvakrol ip uygulandı). Grup III: Kontrol grubu (n: 7, 50 μl SF iv, 30 dakika sonra 73 mg kg-1 karvakrol dozuna eşdeğer hacimde SF ip uygulandı). Grup IV: Karvakrol grubu (50 μl SF iv, 30 dakika sonra 73 mg kg-1 dozunda karvakrol ip uygulandı). Tüm ratlar enjeksiyonlardan sonra 4 saat oksijen odasında tutuldu ve sakrifiye edildi. İncelediği sıçanların hangi gruba ait olduğunu bilmeyen iki histolog tarafından diseke edilen akciğerler akut akciğer hasarı açısından değerlendirildi. Işık mikroskobisinde interstisyel ödem, alveolar hemoraji, total akciğer hasarı, intraalveolar nötrofiller, makrofajlar, pnömositler; elektron mikroskobisinde kangaz bariyerinin bütünlüğü, Tip 1 ve 2 pnömositlerin morfolojisi değerlendirildi. Ayrıca akciğer dokusunda oksidan, anti-oksidan parametreler olarak kabul edilen protein karbonil, malondialdehid doku (MDA doku), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GSH-Px), süperoksit dismutaz (SOD) bakıldı. Serumda pro-inflamatuar ve anti-inflamatuar sitokinlerden interlökin-6 (IL-6), interlökin-10 (IL10), tümör nekroz naktör alfa (TNF-alfa), granülösit kolonize stimüle edici faktör (G-CSF) düzeylerine bakıldı. Bulgular: Oleik asit, kontrol ve karvakrol grupları ile karşılaştırıldığında önemli ölçüde akut akciğer hasarı oluşturdu, proteinkarbonil ve MDA doku düzeyleri daha yüksekti. Oleik asit ve Oleik asit+karvakrol grupları arasında total akciğer hasarı, protein karbonil, CAT, GSH-Px, SOD düzeyleri açısından anlamlı fark saptanmadı. Oleik asit+ karvakrol, karvakrol ve kontrol grubu doku MDA düzeyi yalnız oleik asit verilen gruba göre anlamlı olarak daha düşüktü. Pro-inflamatuar ve anti-inflamatuar sitokinlerden IL-6, IL-10, TNF-α, G-CSF düzeyleri açısından ise gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı. Sonuç: Akut akciğer hasarında karvakrolun oksidan, anti-oksidan sistemlerindeki dengeyi anti-oksidanlar lehine arttırması nedeniyle karvakrol alımının arttırılması akciğer hasarını önlemede ve oluşmuş akciğer hasarını iyileştirmede faydalı olabilir.
