ŞİDDETE MARUZ KALAN KADINLARDA METAKOGNİTİF İNANÇLAR VE TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU BELİRTİLERİ ARASINDAKİ İLİŞKİDE DUYGU DÜZENLEME GÜÇLÜKLERİNİN ARACI ROLÜ

Sultan Seyyide POLATER, Ufuk KOCATEPE AVCI, Gonca Ayşe ÜNAL, Emre ÖZDEMİR

Cukurova Medical Journal - 2026;51(3):721-734

Ankara Provincial Directorate of Family and Social Services, Ankara, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışma, metabilişsel inançlar ile Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtileri arasındaki ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi'ne başvuran 18 yaş ve üzeri 117 kadın oluşturmaktadır. Katılımcılara Travmatik Stres Belirti Kontrol Listesi, Metabiliş Ölçeği -30 ve Duygu Düzenleme Güçlükleri Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: Aracılık analizi, üstbilişsel inançların TSSB belirtileri (B = 0,47, SE = 0,08) ve duygu düzenlemedeki güçlükler (B = 0,63, SE = 0,16) ile anlamlı düzeyde pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Üstbilişsel inançlar ve duygu düzenleme güçlükleri modele dahil edildiğinde, duygu düzenleme güçlükleri ile TSSB belirtileri anlamlı ilişki göstermeye devam etmiş; üstbilişsel inançların TSSB belirtileri üzerindeki doğrudan etkisi ise azalmış ancak anlamlılığını sürdürmüştür (B = 0,28, SH = 0,07). Bu bulgu, üstbilişsel inançların, TSSB belirtileri ile hem doğrudan hem de duygu düzenleme güçlüğü aracılığıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Sonuç: Bulgular, şiddete maruz kalan kadınlara yönelik psikolojik müdahalelerde hem uyumsuz metabilişsel inançların hem de duygu düzenleme güçlüklerinin ele alınmasının önemini göstermektedir.