Özge KURTKULAĞI, Murat DAŞ, Ece ÜNAL ÇETİN, Özgür KURTKULAĞI, Esen ŞİMŞEK, Adil Uğur ÇETİN, Senem GÜLER, Yavuz BEYAZIT
Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2026;52(1):0-0
Toplum kökenli pnömoni (TKP), özellikle yoğun bakım ünitelerine (YBÜ) yatırılan kritik hastalarda önemli morbidite ve mortalite nedenidir. Prognostik sınıflamada yaygın olarak kullanılan çeşitli klinik skorlama sistemleri bulunsa da, bu sistemlerin sınırlılıkları yeni biyobelirteçlere olan ilgiyi artırmıştır. Pan-immün-inflamasyon değeri (PIIV), sistemik inflamasyon ve bağışıklık durumunu değerlendirmede yeni tanımlanmış bir biyobelirteçtir. Bu çalışmada, YBÜ'ye yatırılan TKP hastalarında PIIV ile diğer geleneksel inflamatuar belirteçler ve mortalite arasındaki ilişki araştırılmıştır. Çalışmaya retrospektif olarak toplam 248 TKP hastası dahil edilmiştir. Elektronik arşivlerden elde edilen demografik, klinik ve laboratuvar verileri ile 30 günlük mortalite arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Bağımsız mortalite belirleyicilerini tanımlamak amacıyla univaryant ve multivaryant lojistik regresyon analizleri yapılmış, ROC analizi ile tanısal performans değerlendirilmiştir. Çalışmadaki 248 hastanın 156'sı (%62,9) hayatını kaybetmiştir. PIIV, prokalsitonin, laktat ve nötrofil-lenfosit oranı (NLO), sağ kalamayan hastalarda anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. Çok değişkenli analizde, PIIV (düzeltilmiş OR: 1,227; %95 CI: 1,097-1,372; p < 0,001), laktat (düzeltilmiş OR: 1,637; %95 CI: 1,290-2,077; p < 0,001) ve prokalsitonin (düzeltilmiş OR: 1,017; %95 CI: 1,002-1,033; p = 0,022) 30 günlük mortalitenin bağımsız belirleyicileri olarak tanımlandı. ROC analizinde PIIV için 1928,3 kesim değerinde %54,5 duyarlılık ve %70,7 özgüllük elde edilmiştir. Laktat en yüksek duyarlılığı (%75,6) gösterirken, prokalsitonin %73,7 duyarlılık ve %61,9 özgüllüğe sahiptir. PIIV, TKP hastalarında mortaliteyi öngörmede bağımsız ve değerli bir biyobelirteçtir. Çok sayıda hematolojik parametreyi entegre ederek bağışıklık-inflamasyon dengesini yansıtabilir ve mevcut belirteçlerle birlikte kullanıldığında klinik karar süreçlerine katkı sağlayabilir.
