Özge ÖZTÜRK ÇİMENTEPE, Büşra HORDİ, Kemal DOĞAN, Gökhan ÖZTÜRK, Metin YILDIRIM
Lokman Hekim Dergisi - 2026;16(3):838-847
Amaç: Çinko nanopartikülleri (ZnNP'ler), biyomedikal uygulamalarda artan potansiyelleri nedeniyle son yıllarda yoğun ilgi görmektedir. Özellikle antikanser ve antioksidan özellikleri, bu nanopartikülleri umut verici terapötik ajanlar haline getirmiştir. Nanoboyutları sayesinde çinko nanopartikülleri hücresel alana daha etkin şekilde nüfuz edebilmekte ve biyolojik aktiviteleri artmaktadır. Yöntem: Bu çalışmada, Sideritis brevidens 'in su ekstresi kullanılarak kolay ve çevre dostu bir yöntemle çinko nanopartiküller (G@ZnO) sentezlenmiştir. Elde edilen nanopartikül yapıları, taramalı elektron mikroskop (SEM) ve Fourier dönüşümlü kızılötesi (FTIR) teknikleri kullanılarak yapısal ve kimyasal açıdan karakterize edilmiş; ardından A549 ve Hep2 hücre hatları üzerinde antikanser etkinlikleri ile antioksidan özellikleri değerlendirilmiştir. Bulgular: FTIR spektrumları, gümüş iyonlarının indirgenmesinden sorumlu fonksiyonel grupları ortaya çıkarmıştır. SEM analizi, G@ZnO'nin küresel ve yüksek pürüzlülüğe sahip olduğunu göstermiştir. Antioksidan aktivite sonuçları, G@ZnO'nun DPPH ve ABTS radikal süpürme testlerinde sırasıyla 1.2 +/- 0.72 mug/mL ve 101 +/- 0.53 mug/mL IC?? değerleri sergilediğini göstermiştir. Sitotoksisite testleri ise G@ZnO'nun A549 ve Hep2 kanser hücre hatlarında sırasıyla 98.5 +/- 2.9 mug/mL ve 93.2 +/- 10.7 mug/mL IC?? değerleri sergilediğini ve her iki hücre hattında da sitotoksik etki gösterdiğini ortaya koymuştur. Sonuç: Elde edilen bulgular Sideritis brevidens su ekstresi kullanılarak gerçekleştirilen yeşil sentez yaklaşımının, antioksidan ve antikanser özelliklere sahip nanoyapıların geliştirilmesi açısından biyoteknolojik uygulamalarda umut verici bir potansiyel sunduğunu ortaya koymaktadır.
