HASAN ÖZCAN DEMİR, FURKAN ALP EREN, HACER HİCRAN MUTLU
Bağımlılık Dergisi - 2025;26(4):485-496
Amaç: Sigara kullanımı, her yıl milyonlarca önlenebilir ölüme neden olan küresel bir sağlık sorunudur. Etkili sigara bırakma stratejileri farmakoterapi ve davranışsal desteği birleştirse de, özellikle Türkiye’de ayakta tedavi ortamlarında tedavi başarısını etkileyen faktörler üzerine gerçek dünya verileri sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı sigara bırakma polikliniğinde farmakolojik tedavinin etkinliğini değerlendirmek ve bırakma başarısı ile ilişkili faktörleri belirlemektir. Yöntem: Bu kesitsel gözlemsel çalışma, Nisan-Ekim 2023 tarihleri arasında İstanbul’daki bir üçüncü basamak hastanede farmakolojik tedavi başlatan 203 yetişkin sigara içicisini içermiştir. Takipte kaybedilen 22 hasta hariç tutularak, 181 katılımcı analiz edilmiştir. Veriler yüz yüze görüşmeler, Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi (FTND) ve 3 aylık takip aramaları yoluyla toplanmıştır. İkili analizler ve çok değişkenli lojistik regresyon, bırakma başarısının öngörücülerini belirlemiştir. Bulgular: Üç aylık takipte, katılımcıların %28,6’sı sigarayı başarıyla bırakmıştır. Bırakma başarısının anlamlı öngörücüleri arasında takip vizitlerine katılım (OR=0,18, p<0,001), düşük nikotin bağımlılığı (OR=1,33, p=0,011), kombine tedavi (bupropion + nikotin replasman tedavisi; p=0,001) ve istihdam durumu (OR=0,39, p=0,036) yer almıştır. Yaş, cinsiyet, eğitim ve gelir düzeyi ile sonuçlar arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Farmakoterapi, özellikle kombine tedavi, takip vizitleriyle desteklendiğinde ve nikotin bağımlılık düzeyine göre uyarlandığında sigara bırakma başarısını artırmaktadır. Sürekli davranışsal destek ve uyum odaklı stratejiler, klinik uygulamalarda sonuçları optimize etmek için kritik öneme sahiptir.
