Aslihan TITREK, Kamile MARAKOĞLU, Zeynep Ebru ŞENER, Muslu Kazim KOREZ
Konuralp Tıp Dergisi - 2026;18(1):75-82
Amaç: Bu çalışma, sigara bırakma polikliniğine başvuran bireylerde sigara bırakmanın depresif belirtiler, uyku kalitesi, solunum fonksiyonu ve vücut kompozisyonu üzerindeki etkisini değerlendirmeyi ve bırakıldıktan üç ay sonra gözlenen değişiklikleri incelemeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Bu prospektif, tek merkezli gözlemsel çalışma, sigara bırakma polikliniğine başvuran 18-64 yaş arası bireylerde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama; 67 maddelik yüz yüze anket, ekspiratuar karbon monoksit (CO) ölçümleri, antropometrik değerlendirmeler ve solunum fonksiyon testlerini (SFT) içermiştir. Üç aylık takipte, sigarayı başarıyla bırakan 236 katılımcı aynı araçlar kullanılarak tekrar değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 37,37 +/- 12,12 yıl olup %75'i erkektir. Sigaraya başlama yaşı ortanca 16 yıl (aralık, 9-42 yıl) olup, %59,7'si (n=141) yüksek veya çok yüksek nikotin bağımlılığı olarak sınıflandırılmıştır. Sigarayı bıraktıktan üç ay sonra, Beck Depresyon Envanteri (BDE) puanları anlamlı derecede düşmüştür (p<0,001). Solunum fonksiyon testleri; zorlu vital kapasite (FVC), birinci saniyedeki zorlu ekspiratuar hacim (FEV1) ve FEV1/FVC oranında anlamlı iyileşmeler göstermiş, akciğer yaşı kronolojik yaşa doğru azalmıştır (hepsi p<0,001). Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) puanları üç ayda anlamlı derecede iyileşmiştir (p<0,001). Vücut kompozisyonu analizi; vücut kitle indeksi (VKİ), vücut yağ yüzdesi (VYY) ve bazal metabolizma hızında (BMH) istatistiksel olarak anlamlı artışlar ortaya koymuştur (hepsi p<0,001). Sonuç: Sigara bırakma; solunum fonksiyonu, ruh hali ve uyku kalitesinde belirgin iyileşmelerle ilişkilidir. Hafif kilo alımı görülebilse de, bunun büyüklüğü sigara bırakmanın sağladığı önemli sağlık yararları yanında ihmal edilebilir düzeydedir.
