BAŞAK KAVALCI KOL, FIGEN TUNCAY
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;14(4):1329-1338
Sigara bağımlılığı toplum sağlığını tehdit eden önemli ve yaygın bir sorundur. Sigara maruziyeti arttıkça, solunum fonksiyonu üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle ilerleyen dönemlerde çeşitli hastalıklar ortaya çıkmaktadır. Sigara içen bireylerde, sigaranın olumsuz etkileri hem kısa hem de uzun vadede görülmektedir. Ancak, genç erişkinlerde sigaranın akciğer fonksiyonları ve egzersiz kapasitesi üzerindeki kısa dönem etkilerini araştıran çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı sigara içen ve içmeyen bireylerde egzersiz kapasitesi, akciğer fonksiyonları ve yorgunluğun karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya 16 sigara içen ve 16 sigara içmeyen birey dahil edildi. Bireylerin sigara maruziyeti ve demografik verileri kaydedildi. Bireylerin fonksiyonel egzersiz kapasiteleri (artan hızda mekik yürüme testi), üst ekstremite egzersiz kapasitesi (altı dakikalık pegboard ve ring testi) solunum fonksiyonları (spirometri) yorgunluk şiddeti (Yorgunluk Şiddeti Ölçeği) değerlendirildi ve karşılaştırıldı. Sigara içen ve içmeyen gruplardaki bireylerin demografik özellikleri benzerdi (p>0,05). Sigara içen gruptaki bireylerin artan hızda mekik yürüme testi mesafesi ve tepe oksijen tüketiminin beklenen değerinin yüzdesi tahmin edilen değerleri, FEV 1(%), FVC(L), FVC(%), FEV 1/FVC(%), FEF 25-75% (%) değerleri sigara içmeyenlere göre istatistiksel olarak anlamlı derecede az (p<0,05) ve yorgunluk şiddet ölçeği puanı daha fazlaydı (p=0,008). Sigara içen bireylerde içmeyenlerle karşılaştırıldığında egzersiz kapasitesi ve solunum fonksiyonu azalmış, yorgunluk algısı artmıştır. Sonuç olarak, genç erişkin sigara içenlerde egzersiz kapasitesi ve akciğer fonksiyonları azalırken, yorgunluk algısı artmıştır. Sağlık profesyonelleri, sigaranın pulmoner ve fonksiyonel kapasite üzerindeki kısa vadeli etkileri konusunda farkındalığı artırmalı, sigarayı bırakma programlarına katılımı teşvik etmeli ve düzenli egzersiz eğitiminin önemini vurgulamalıdır.
