Zeynep Hazan YILDIZ, Burak ÇEVİK, Aslıhan KARACA
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(3):661-674
Giriş ve Amaç : Bu çalışma, sigaranın periodontal sağlık üzerindeki etkisine ilişkin küresel bilimsel literatürün kapsamlı bir bibliyometrik analizini sunmayı; tematik gelişim, etkili yazarlar ve ortaya çıkan araştırma eğilimlerine odaklanmayı amaçlamıştır. Bu eğilimlerin anlaşılması, tütünle ilişkili periodontal durumlara yönelik klinik rehberlerin ve halk sağlığı stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir. Gereç ve Yöntem : Web of Science Core Collection veri tabanından 1980-2024 yılları arasında yayımlanan toplam 844 yayın elde edilmiş ve tanımlayıcı bibliyometrik analizlere dahil edilmiştir. Bu yayınlardan yeterli anahtar kelime verisine sahip 827 yayın, ortak kelime analizine dayalı SciMAT tematik analizine dahil edilmiştir. Tematik analiz üç döneme ayrılmıştır: 1990-2009, 2010-2016 ve 2017-2024. Bulgular : Yayın sayısında 1996 yılından sonra belirgin bir artış gözlenmiş ve bu artış 2022 yılında zirveye ulaşmıştır. "Smoking" tüm dönemlerde en belirgin motor tema olarak kalırken, son yıllarda "smoking cessation" ve "nicotine dependence" önemli alt başlıklar olarak öne çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletleri, Hindistan ve Brezilya literatüre en fazla katkı sağlayan ülkeler olmuştur. En çok atıf alan yayınlar, sigaranın periodontitis için önemli bir risk faktörü olması, biyolojik mekanizmaları ve klinik etkileri üzerine yoğunlaşmıştır. Tematik değişimler, yerel odaklı klinik yaklaşımlardan daha geniş sistemik ve halk sağlığı odaklı bir söyleme geçişi yansıtmıştır. Sonuç : Bu çalışma, sigara ile periodontal hastalıklar arasındaki ilişkiye yönelik akademik ilginin sürdüğünü göstermektedir. Sigara bırakma ve bağımlılık konularına artan odaklanma, küresel tütün kontrolü çabalarıyla uyumlu olup, gelişen araştırma alanının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamakta ve hem klinik uygulamalara hem de halk sağlığı stratejilerine yol göstermektedir.
