SİNEMADA ÜSTÜN YETENEKLİ ÇOCUKLAR: "LİTTLE MAN TATE (KÜÇÜK ADAM TATE)", "SEARCHİNG FOR BOBBY FİSCHER (MASUM HAMLELER)","VİTUS" VE "GİFTED (DEHA)" FİLMLERİNİN ANALİZİ

Burcu BÜLBÜN AKTI, Bahar UYAROĞLU, Haktan DEMİRCİOĞLU

Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):46-60

Department of Child Development, Faculty of Health Sciences, Hacettepe University, Sıhhiye, Ankara, Türkiye

 

Bu çalışmada üstün yetenekli çocukları konu alan filmler çocuk gelişimi perspektifinden incelenmiştir. Literatürde sıkça tartışılan üstün yetenekli bireylere ait özelliklerin filmlerde nasıl yansıtıldığı, klinik deneyimimiz ışığında analiz edilmiştir. Nitel araştırma deseni benimsenen bu çalışmada, üstün yetenekli çocukların filmlerde nasıl temsil edildiği araştırılmıştır. Veri analiz yöntemi olarak içerik analizi kullanılmıştır. Örneklem, ölçüt örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Google ve IMDb üzerinden yapılan anahtar kelime taramaları sonucunda, dahil edilme kriterlerine uyan dört film seçilmiştir. Bu dört filmden elde edilen kodlar; profesyonel destek-eğitim, aile ve çocuk olmak üzere üç ana kategoriye ayrılmıştır. Profesyonel destek-eğitim kategorisi; eğitim modeli, yetenek alanlarına destek ve sosyal-duygusal destek alt kategorilerini içermektedir. Aile kategorisi, ailenin çocukla ve profesyonellerle olan etkileşimini kapsamaktadır. Çocuk kategorisi ise aşırı duyarlılık, sosyal ilişkiler ve başa çıkma stratejileri alt kategorilerini içermektedir. Bu çalışma, sinemanın toplumsal farkındalık yaratma aracı olarak nasıl kullanılabileceğine dair özellikle profesyonellere yönelik önemli çıkarımlar sunmaktadır. Bu doğrultuda, filmlerin rehberlik, danışmanlık ve eğitim bağlamında nasıl kullanılabileceğine dair uzmanlara çeşitli öneriler sunulmuştur.