AHMET BİLGE SÖZEN, NİLGÜN ERTEN, TUFAN TÜKEK, MEHMET AKİF KARAN, VAKUR AKKAYA, CEMİL TAŞÇİOĞLU, HASAN KUDAT, ŞEREF DEMİREL, MUSTAFA ÖZCAN, ÖZEN GÜVEN, FERRUH KORKUT
İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi - 1999;62(3):286-290
Kronik karaciğer hastalarında (KKH) otonom sinir sistemi (OSS) fonksiyon bozukluğu görülmektedir. Çalışmamızın amacı karaciğer sirozlu (KS) hastalarda görülen OSS fonksiyon bozukluğunun sirozun ağırlığıyla olan ilişkisinin Kalp Hızı Değişkenliği (KHD) ile değerlendirilmesidir. Çalışmamızın hasta grubunu yaş ortalaması 48 ± 9 olan 13 ü erkek 2 si kadın 15 alkole bağlı olmayan karaciğer sirozlu (KS) hasta, kontrol grubunu da yaş ortalaması 47 ± 10 olan 13 ü erkek, 2 si kadın 15 sağlıklı kişi oluşturdu. Hastaların 5 tanesi (%33) Child A, 6 tanesi (% 40) Child B, 4 tanesi (%27) Child C grubundaydı. Hasta grubunda sol atriyum çapları (SAÇ) normalden geniş ve fark anlamlı bulundu (4.13 ± 0.53 cm e karşın 3.4 ± 0.5 cm, p=0.006). Sirozlu hastalarda interventriküler septum (İVS) kalınlığı normal sınırlar içinde fakat kontrol grubundan kalın bulundu ve fark istatistik olarak hafif anlamlıydı (0.09±0.18 cm e karşın 0.92 ± 0.17 cm, p=0.04). Sirozlularda "zaman-alan analizi" (ZAA) (time-domain) ve "frekans-alan analizi" (FAA) (frequency-domain) nin tüm parametrelerinde anlamlı derecede düşme tespit edildi; pNN50 (Arka arkaya gelen RR sikluslarından farkı 50 ms nin üzerinde olanların oranı): 1.46 ± 3.1 karşın 8.45 ± 6.1, p=0.0001, S 0.01 (toplam spektral güç) (spektrum eğrisinin 0.01 den 1 Hz e kadar olan alanı) (TP): 15.5 ± 6.0 karşın 39.6±7.7, p<0.0001, S 0.04 (düşük frekans gücü) (spektrum eğrisinin 0.04 ten 0.15 Hz e kadar olan alanı) (LF):9.9 ± 4.6 karşın 26.8 ± 4.9, p<0.0001, S 0.15 (yüksek frekans gücü) (spektrum eğrisinin 0.15 ten 0.40 Hz e kadar olan alanı) (HF): 5.5±2.0 karşın 12.7 ± 4.8, p=0.0001, SD (5 er dakikalık dönemlerin RR aralıklarının standart sapmalarının ortalaması): 27.3 ± 8.5 karşın 58.8 ± 12.4, p<0.0001, SDANN (5 er dakikalık dönemlerin RR aralıklarının ortalamalarının standart sapması): 35 ± 22.1 karşın 141 ± 27.2, p<0.0001, SDNN (Tüm normal RR aralıklarının standart sapması): 73.1 ± 23.2 karşın 152±27.7, p<0.0001, rMSSD (iki ardışık RR aralığının karelerinin toplamının ortalamasının karekökü): 15.5 ± 7.0 karşın 30.9±10.0, p=0.0001). Korelasyon testlerinde Child-Pugh skoru ile HF (p=0.004, r=-0.76), rMSSD (p=0.029, r=-0.62) ve SD (p=0.02, r=-0.63) arasında negatif yönde korelasyon olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular bize karaciğer sirozunda hem sempatik hem de parasempatik (PS) OSS fonksiyonlarının bozulduğunu, PS fonksiyonların karaciğer fonksiyonlarındaki bozulmaya paralel olarak azaldığını göstermektedir.
