Derya KARABULUT, Nurhan KULOGLU, Emel OZTURK, Meryem SAYAN, Emin KAYMAK, Ali Tugrul AKIN, Tugce Merve OZTURK, Betul YALCIN
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(2):215-223
Amaç: Bu çalışmanın amacı, otofaji aktivatörü (rapamisin) ve otofaji inhibitörünün (3-metiladenin) sisplatin kaynaklı hepatotoksisitede ısı şoku proteinleri (HSP) üzerindeki etkilerini araştırmaktı. Gereç ve Yöntemler: Çalışmadaki Wistar albino sıçanları (28) dört eşit gruba ayrıldı. Kontrol grubu, Sisplatin grubu; Deneyin 7. gününde, tek doz 8 mg/kg intraperitoneal (ip) sisplatin uygulandı, Rapamisin+Sisplatin (Rapamisin grubu); Deneyin 1. gününden itibaren, rapamisin 2 mg/kg(ip) günde bir kez 15 gün boyunca uygulandı, 8 mg/kg(ip) tek doz sisplatin 7. günde uygulandı, 3-metiladenin+Sisplatin (3-Metiladenin grubu) 15 mg/kg(ip) günde bir kez 15 gün boyunca uygulandı, 8 mg/kg(ip) tek doz sisplatin 7. günde uygulandı. Karaciğer dokuları için rutin histolojik teknikler uygulandı. HSP'leri tanımlamak için immünohistokimya boyama yapıldı. Apoptozu göstermek için TUNEL yapıldı.Bulgular: Sisplatin grubundaki tüm HSP'ler kontrole kıyasla istatistiksel olarak arttı. Rapamisin, cis tarafından artırılan tüm HSP'lerin ekspresyonunun azalmasına neden oldu. 3-Metiladenin, Rapamisin ile karşılaştırıldığında HSP'lerde daha az etkiliydi. TUNEL pozitif hücreler Sisplatin grubunda istatistiksel olarak arttı. Rapamisin kontrol grubuna benzerdi. TUNEL-pozitif hücreler 3-metiladenin grubunda değişmedi.Sonuç: Rapamisin'in dokuda Sisplatin kaynaklı oksidatif stresin azaltılmasına katkıda bulunarak hem HSP'leri hem de ilgili hücre ölümünü azalttığını düşünüyoruz. Dokuda 3-Metiladenin ile otofaji inhibisyonu Sisplatin kaynaklı HSP'lerin ekspresyonunun artmasına neden olur. Sonuç olarak Rapamisin, Sisplatin toksisitesinde HSP'ler üzerinde 3-Metiladenin'den daha etkilidir.
