BARIŞ ATA, BÜLENT URMAN
Turkish Journal of Obstetrics and Gynecology - 2008;5(4):233-240
Sistematik derlemeler bir araştırma sorusuna cevap arayan tüm randomize kontrolü çalışmaları bir araya getirerek bulguların sentezlenmesini sağlayan sekonder araştırma projeleridir. Bir derlemenin “sistematik” olarak tanımlanabilmesi için derlemeye katılacak çalışmaların belirlenmesi, seçilmesi, verilerin çıkartılması ve sentezlenmesi süreçlerinin sistematik, şeffaf ve tekrarlanabilir olması gereklidir. Doğru şekilde hazırlanan sistematik derlemeler klinik uygulamaların kanıta dayalı tıp ışığında yönlendirilmesinde en güvenilir kanıtları sağlamaktadır. Diğer yandan, sistematik derlemeler de insan emeğine dayanmaktadır ve küçük ölçekli birkaç çalışmayı bir araya getiren bir sistematik derlemenin sonuçlarıyla daha sonra gerçekleştirilen büyük ölçekli bir randomize çalışmanın ya da aynı soruya cevap arayan “sistematik derleme”lerin sonuçları da farklılık gösterebilmektedir. Bu makalede sistematik derlemelerin hazırlanma aşamaları ve sonuçlarının geçerliliğini ve genellenebilirliğini tehdit eden faktörler incelenerek, okuyucuların kendi yorumlarını yapmalarına yardımcı olmak amaçlanmıştır.