Derya CEVİZLİ, Şeref OLGAR, Mehmet DAVUTOĞLU
Dicle Tıp Dergisi - 2026;53(3):557-568
Giriş: Pediatrik sepsis ve sistemik inflamatuar yanıt sendromu, yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkili klinik tablolardır ve bu durumlarda erken tanı ve risk sınıflandırması zordur. Bu çalışmanın amacı, pediatrik sistemik inflamatuar yanıt sendromu ve sepsiste presepsin, prokalcitonin, C -reaktif protein ve lökosit sayısının tanısal değerini araştırmaktı. Yöntemler: Bu prospektif çalışmaya, 2015 yılında, 2001 Uluslararası Sepsis Tanımları Konferansı kriterlerine göre sınıflandırılmış, 1 ay-18 yaş arası 21 sistemik inflamatuar yanıt sendromu (SIRS) hastası, 25 sepsis hastası ve 40 sağlıklı kontrol ilk olarak dahil edilmiştir. Mevcut metodolojik standartlara uymak amacıyla, tüm hasta grubu denekleri daha sonra Sepsis -3 konsensüs tanımlarına göre yeniden sınıflandırılmıştır; 34 hasta Sepsis -3 kriterlerini karşılamış ve 40 sağlıklı kontrol deneği çalışmada tutulmuştur. Sistemik inflamatuar yanıt sendromu ve sepsis, 2001 Uluslararası Sepsis Tanımları Konferansı kriterlerine göre tanımlanmıştır. Bulgular: Lökosit, C -reaktif protein, prokalcitonin ve presepsin düzeyleri, hem sistemik inflamatuar yanıt sendromu hem de sepsis gruplarında kontrol grubuna göre anlamlı olarak daha yüksekti (tümü p<0,001). Sepsis- 3 yeniden sınıflandırmasına göre (sepsis, n=34 vs. kontrol grubu, n=40), dört biyobelirteç de sepsis grubunda anlamlı olarak yüksek kaldı (tümü p<0,001); presepsin ve prokalcitonin en yüksek tanısal performansa ulaştı (her biri için AUC 0,976). Hasta gruplarını kontrol grubundan ayırt etmede, prokalcitonin ve presepsin, güçlü tanısal performansla yüksek duyarlılık ve özgüllük göstermiştir. Ancak, 2001 kriterleri altında sistemik inflamatuar yanıt sendromunu sepsisten ayırt etmede tanısal güç daha sınırlıydı. Sonuç: Pediatrik sistemik inflamatuar yanıt sendromu ve sepsiste, lökosit sayısı, C -reaktif protein, prokalcitonin ve presepsin, sistemik inflamatuar yanıtın duyarlı göstergeleridir. Prokalsitonin ve presepsin, hem 2001 SCCM kriterleri hem de Sepsis -3 yeniden sınıflandırması kapsamında hasta gruplarını sağlıklı kontrol grubundan ayırt etmek için güçlü belirteçlerdir; ancak, sistemik inflamatuar yanıt sendromunu sepsisten ayırt etmede tek tek biyobelirteçlerin performansı sınırlı olduğundan, çoklu belirteçli tanısal algoritmalara ihtiyaç vardır.
