Mine NOKAY, Funda ERBASAN, Veli YAZISIZ, Mustafa Ender TERZIOGLU
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-8
Amaç: Sistemik lupus eritematozus (SLE), çoklu organ tutulumu olan otoimmün bir hastalıktır ve lupus nefriti (LN) morbiditenin önde gelen nedenlerinden biridir. Proteinüri renal tutulumun temel göstergesi olmakla birlikte, LN'i öngörmede daha düşük eşiklerin (<500 mg/gün) prognostik değeri yeterince araştırılmamıştır. Bu çalışma, tanı anında proteinürinin >300 mg/gün olmasının SLE hastalarında LN gelişimini öngörüp öngörmediğini ve ilişkili klinik/serolojik risk faktörlerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif, tek merkezli çalışmada, üçüncü basamak romatoloji kliniğinde tanı alan 140 SLE hastası (%90 kadın; ortalama yaş 43,8 +/- 11,8 yıl) incelendi. Demografik veriler, organ tutulumları, serolojik belirteçler (ANA, anti-dsDNA, C3/C4), SLE Hastalık Aktivite İndeksi (SLEDAI) ve 24 saatlik proteinüri kaydedildi. Hastalar proteinüri düzeyine göre (<=300 ve >300 mg/gün) sınıflandırıldı ve LN gelişimi açısından izlendi. Renal tutulumun belirleyicilerini saptamak için lojistik regresyon kullanıldı. Bulgular: Toplam 140 hastanın 33'ünde (%23,6) takip sürecinde LN gelişti. Başlangıçta proteinürisi >300 mg/gün olan hastalarda SLEDAI skorları anlamlı derecede yüksekti (21,7'ye karşı 8,3; p<0,001), anti-dsDNA pozitifliği daha sıktı (%57'ye karşı %23; p=0,001) ve renal tutulum oranı daha yüksekti (%79'a karşı %10; p<0,001); ayrıca C3 (p=0,002) ve hemoglobin düzeyleri daha düşüktü (p=0,001). Başlangıçta renal tutulumu olmayan 11 hastada izlemde LN gelişti; bu hastalarda başlangıç proteinürisi daha yüksek (p=0,004) ve C3/C4 düzeyleri daha düşüktü (p<0,01). Lojistik regresyon analizi, proteinürinin >300 mg/gün olmasının LN'ini bağımsız olarak öngördüğünü doğruladı (OR=1,008; %95 GA=1,001-1,014; p=0,021). Sonuç: SLE tanısında günde >300 mg proteinüri, LN için güçlü bir prediktör olup; daha yüksek hastalık aktivitesi, hipokomplementemi ve anti-dsDNA pozitifliği ile ilişkilidir. Bu 300 mg/gün eşik değeri, geleneksel 500 mg/gün değerine kıyasla erken bir LN risk sınıflandırmasını sağlayabilir.
