ZARİFE NİGÂR Ö KUMRAL, EMİL NOVRUZOV, NEFİZE TURAN, BERRAK Ç YEĞEN
Clinical and Experimental Health Sciences - 2013;3(1):26-33
Amaç: Hipotalamusta supraoptik ve paraventriküler çekirdeklerde sentezlenen düzenleyici bir nonapeptit olan oksitosinin (OT) yağlı bir öğün sonrası endojen olarak ya da kolesistokininin (CCK) eksojen olarak uyarılmasıyla kana verildiği gösterilmiştir. OTnin sağlıklı bireylerde mide boşalma hızını artırdığını gösteren çalışmalara karşın, yavaşlattığını belgeleyen deneysel çalışmalar da bulunmaktadır. Yöntem: Santral veya periferik yolla verilen OTnin ya da endojen OTnin sıvı gıdanın mideden boşalma hızı üzerine etkisini uyanık sıçanlarda ölçmek ve bu etkilerde OT ve CCK-2 reseptörlerinin aracılığını açıklamak amacıyla Sprague Dawley sıçanlar kullanıldı. Anestezi uygulanan sıçanların bir grubuna ilaç uygulamaları için intraserebroventriküler (isv) kanül, bir gruba ise paslanmaz çelik mide kanülü yerleştirildi. Mide boşalma testleri öncesinde sıçanlara intraperitoneal veya isv olarak serum fizyolojik, OT, OT antagonisti atosiban (ATO) ve/veya CCK-2 antagonisti L365,260 enjeksiyonları yapıldıktan sonra mide boşalma testi uygulandı. Mide kanülü yerleştirilmeyen bir grup sıçanda ise ilaç enjeksiyonları sonrası fenol kırmızısı eklenmiş metil selüloz, orogastrik gavajla verilip mide boşalma hızları hesaplandı. Bulgular: Mide kanüllü sıçanlarda OTnin hem santral hem de periferik enjeksiyonu fizyolojik tuzlu suyun mideden boşalmasını yavaşlatıp, metil selülozun mide boşalmasını 30. dakikada hızlandırdı. Reseptör antagonisti ATO verilerek endojen OTnin hızlandırıcı etkili olduğu ortaya kondu. Eksojen verilen OTnin geç dönemde metil selülozun boşalmasını hızlandırıcı etkisini ATO baskılarken, CCK-2 antagonistinin etkisi gözlenmedi. Sonuçlar: Sonuç olarak, ekzojen OT visköz bir sıvı olan metil selüloz ve mide kanülü aracığıyla yapılan deneylerde mide motilitesini kısa süreli olarak inhibe etmekte ve ardından hızlandırmakta, endojen OT ise mide boşalmasını artırıcı etki göstermekte ve OT ve CCK-2 reseptörleri OTnin bu etkilerinde aracılık etmektedirler.
