SİYATİK SİNİR HASARINA BAĞLI KAS ATROFİSİNDE YÜZME EGZERSİZİNİN GASTROKNEMİUS KASINA VE M URF-1 EKSPRESYONUNA ETKİLERİ

Firat ASIR, Firat SAHIN

Acta Medica Nicomedia - 2026;9(1):1-9

Dicle University, School of Medicine, Department of Histology and Embryology, Diyarbakir, Türkiye

 

Amaç: Periferik sinir yaralanmaları, başarılı reinnervasyon gerçekleşmeden önceki denervasyon döneminde ilerleyici iskelet kası dejenerasyonuna yol açabilir. MuRF -1, protein yıkımı ve kas atrofisinde rol oynayan kasa özgü bir E3 ubikuitin ligazdır. Bu çalışma, sıçanlarda siyatik sinir ezilme yaralanması sonrasında yüzme egzersizinin gastroknemius kası dejenerasyonu ve MuRF -1 ekspresyonu üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçladı. Yöntem: Yirmi dört erkek sıçan üç gruba ayrıldı: kontrol, siyatik sinir yaralanması ve yaralanma + yüzme egzersizi (n = 8/grup). Yaralanma gruplarında siyatik sinir ezilme yaralanması oluşturuldu ve tedavi grubuna 21 gün boyunca yüzme egzersizi uygulandı. Gastroknemius kas ağırlık oranı, histopatolojik değişiklikler ve MuRF -1 immünreaktivitesi değerlendirildi. Kas atrofisi, lif dejenerasyonu ve perimisyel ödem yarı kantitatif olarak skorlandı. MuRF -1 ekspresyonu H -skor yöntemi kullanılarak değerlendirildi. İstatistiksel analizler tek yönlü ANOVA ve Spearman korelasyon analizi kullanılarak yapıldı. Bulgular: Yaralanma grubu, kontrol (%98,2+/-3,1) ve yaralanma + yüzme gruplarına (%81,6+/-7,4) kıyasla en düşük gastroknemius kas ağırlık oranını gösterdi (%63,4+/-8,7) (p<0,001). Histopatolojik analiz, yaralanma grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede daha yüksek kas atrofisi, lif dejenerasyonu, perimisyel ödem ve MuRF -1 immün skorları olduğunu gösterdi (tümü p<0,001). Buna karşılık, yaralanma + yüzme grubunda histopatolojik skorlar ve MuRF -1 immün skorları yaralanma grubuna göre anlamlı derecede daha düşüktü (tümü p<0,0001). MuRF -1 H-skoru, kas atrofisi (r=0,719, p<0,001), lif dejenerasyonu (r = 0,752, p<0,001) ve perimisyel ödem (r=0,690, p<0,001) ile pozitif korelasyon gösterdi. Sonuç: Siyatik sinir yaralanması belirgin gastroknemius kas dejenerasyonuna, kas kütlesinde azalmaya ve MuRF -1 ekspresyonunda artışa neden oldu. Yüzme egzersizi bu değişiklikleri hafifletti, kas ağırlığını korudu ve MuRF -1 ekspresyonunu azalttı. Bu bulgular, yüzme egzersizinin denervasyona bağlı iskelet kası atrofisini azaltmada etkili bir rehabilitasyon stratejisi olabileceğini düşündürmektedir.