Vesile ADIGÜZEL, Musa ŞAHPOLAT
Online Türk Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;11(2):174-181
Amaç: Bu çalışma, şizofreni tanılı bireylerde bilişsel içgörü ve öz yeterlilik düzeylerini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı, ilişki arayıcı ve kesitsel tasarımdaki bu çalışma, 1 Temmuz -1 Ekim 2025 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışmaya DSM -5 tanı kriterlerine göre şizofreni tanısı almış 103 hasta dahil edildi. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Beck Bilişsel İçgörü Ölçeğ i ve Öz -Etkililik -Yeterlilik Düzeyi Ölçeği kullanılarak toplandı. İstatistiksel analizler IBM SPSS for Windows programı kullanılarak gerçekleştirildi. p<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği toplam puan ortalaması 2,63+/-4,35, Öz -Etkililik -Yeterlilik Düzeyi Ölçeği toplam puan ortalaması ise 71,50+/-11,86 olarak belirlendi. Beck Bilişsel İçgörü Ölçeği ile Öz -Etkililik -Yeterlilik Düzeyi Ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki saptandı (r= -0,443, p<0,001). Sonuç: Şizofreni tanılı bireylerde bilişsel içgörü ile öz yeterlilik arasında negatif yönlü bir ilişki bulundu. Bu bulgu, içgörü gelişiminin duygusal uyum, benlik algısı ve iyileşme süreciyle birlikte ele alınması gerektiğini göstermektedir. Bu bağlamda psikiyatr i hemşireliği girişimleri, bilişsel içgörüyü desteklerken hastaların öz yeterlilik algısını, umut düzeyini, baş etme becerilerini, damgalanmaya direnç kapasitesini ve iyileşme odaklı işlevselliğini eşzamanlı olarak güçlendirmelidir. Psikoeğitim ve d amgalanma karşıtı girişimler, hastaların hastalık farkındalığını algılanan yeterlilik duygusunu zayıflatmadan bütünleştirmelerine katkı sağlayabilir.
