Emine Nur ÇORUM, Emrullah DÜNDAR, Muammer ÇORUM
Genel Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;8(1):52-63
COVID-19 pandemisinin yönetimi, toplumsal tutumlar ve farkındalık tarafından derinden etkilenmektedir. Bu durum, şizofreni ve bipolar bozukluğu olan bireyler için benzersiz zorluklar sunmaktadır. Bu kesitsel çalışmanın amacı, İstanbul, Türkiye'de şizofreni ve bipolar bozukluğu olan bireyler arasında COVID-19 pandemisinin yönetimi üzerindeki toplumsal tutumlar ve farkındalığın etkisini değerlendirmektir. Çalışma, İstanbul, Türkiye'de gerçekleştirilmiş olup, 203 şizofreni (103) ve bipolar bozukluk (100) tanısı almış hastayı içermektedir. Çalışma, kesitsel bir tasarım kullanmıştır. Katılımcıların maske kullanımı, hijyen uygulamaları, sosyal mesafe gibi önleyici tedbirlere uyumları ve COVID-19'a yönelik tutumları kapsamlı bir anket aracılığıyla değerlendirilmiştir. COVID-19 farkındalığı, bilgi seviyeleri ve ilgili değişkenler arasındaki ilişki, bağımsız örneklem t-testleri, varyans analizi (ANOVA) ve Ki-kare analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, akrabalar arasında enfeksiyon riski ile ilgili endişe seviyelerinin düşük olduğunu ve önleyici tedbirlere uyumda yetersizliklerin mevcut olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcıların önemli bir kısmının önerilen el yıkama sürelerine uymadığı, maskeleri yanlış kullandığı ve riskli durumlarda el dezenfeksiyonunu ihmal ettiği görülmüştür. Sosyal mesafe kurallarına uyumda belirgin bir eksiklik gözlemlenmiş, bazı katılımcıların COVID-19 pozitifliklerini gizlediği belirlenmiştir. Bulgular, şizofreni ve bipolar bozukluğu olan bireyler arasında yetersiz uyumun, bulaşma riskini artırdığını ve epidemik kontrolü zorlaştırdığını vurgulamaktadır. Bu sorunun ele alınması, zihinsel bozukluğu olan bireyler için gelecekteki pandemilere yönelik özel stratejiler ve artırılmış farkındalık kampanyalarının geliştirilmesini gerektirmektedir.
