Şerife ODABAŞ ÜNAL, Memduha AYDIN, Ebru MARZİOĞLU ÖZDEMİR, Hatice Yağmur ZENGİN
Türk Psikiyatri Dergisi - 2025;36(1):595-604
Amaç: Sirküler RNA (circRNA) molekülleri, sinaptik gen ekspresyonunu düzenleyerek psikiyatrik hastalıkların patogenezinde rol oynayabilir. Bu çalışmanın amacı, şizofreni ve şizoafektif bozukluk tanılı bireylerde üç circRNA molekülünün (chr3_196488683, chr5_69175537 ve hsa_circ_0084021) periferik ekspresyon düzeyleri ile hastalığın klinik özellikleri; özellikle kendine ve başkasına zarar verme ile ilişkili davranışsal fenotipler arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Yöntem: Çalışmaya 18-65 yaş aralığında, şizofreni veya şizoafektif bozukluk tanısı bulunan 104 hasta dahil edilmiştir. Periferik kandan RNA izole edilmiş ve circRNA molekülleri RNA dizileme teknikleri ile incelenmiştir. Klinik durum; Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği, Klinik Global İzlenim Ölçeği, İşlevselliğin Genel Değerlendirilmesi Ölçeği, Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Beck İntihar Düşüncesi Ölçeği ve İntihar Olasılığı Ölçeği kullanılarak değerlendirilmiş; circRNA düzeyleri ile klinik veriler arasındaki ilişki araştırılmıştır. Bulgular: CircRNA'ların kendi aralarında anlamlı düzeyde pozitif ilişkili olduğu görüldü (p<0,001). Chr3_196488683 ile Beck Anksiyete Ölçeği arasında saptanan zayıf pozitif korelasyon (r=0,213, p=0,03) dışında, klinik ölçekler ile circRNA'lar arasında anlamlı bir ilişki gözlenmedi. İntihar davranışı açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Ancak, kendine zarar verme davranışı öyküsü olan grupta tüm circRNA düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu (chr3_196488683, p=0,036; chr5_69175537, p=0,001; hsa_circ_0084021, p=0,045). Benzer şekilde, homisidal davranışı olan grupta chr3_196488683 ve chr5_69175537 düzeyleri anlamlı derecede daha yüksekti (p<0,001). Sonuç: Bulgular, periferik circRNA düzeylerinin anksiyete ve özellikle kendine veya başkasına zarar verme gibi davranışsal risk profilleriyle ilişkili olabileceğini ve potansiyel biyobelirteç değeri taşıyabileceğini düşündürmektedir.
